Πηγή: «Ο Άρχοντας των Δαχτυλιδιών, Βιβλίο Δεύτερο: Οι Δύο Πύργοι, Τζ. Ρ. Ρ. Τόλκιν, 1892 – 1973, J. R. R. Tolkien, “The Fellowship of the Rings”, first part of “The Lord of the Rings” έκδοση George Allen and Unwin, Λονδίνο 1983, σε μετάφραση Ευγενίας Χατζηθανάση – Κόλλια από τις εκδόσεις «Κέδρος Α.Ε.», www.kedros.gr, ISBN 960-04-0367-8
«………………………………….
Στην Πύλη του Χελμ, στην είσοδο του φαραγγιού, πρόβαλλε ένας θεόρατος βράχος. Εκεί ψηλά στην κορυφή στέκονταν θεόρατα τείχη από αρχαίες πέτρες και από μέσα τους ορθωνόταν ένας ψηλός πύργος. Οι Άνθρωποι έλεγαν πως τον παλιό καιρό του μεγαλείου της Γκόντορ οι βασιλιάδες της Θάλασσας είχαν χτίσει εκεί ένα φρούριο με χέρια γιγάντων. Το έλεγαν το Φρούριο της Σάλπιγγας, γιατί αν ακουγόταν σάλπιγγα στον πύργο, αντηχούσε στο φαράγγι πίσω, λες και αποξεχασμένοι στρατοί ξεκινούσαν για τον πόλεμο απ' τις σπηλιές κάτω από τους λόφους. Οι παλιοί είχαν επίσης φτιάξει ένα τείχος απ' το Φρούριο της Σάλπιγγας ως το νότιο γκρεμό, κλείνοντας έτσι την είσοδο του φαραγγιού. Από κάτω, μέσα από έναν φαρδύ αγωγό, έβγαινε το ρέμα του φαραγγιού. Τυλιγόταν γύρω από τα πόδια του βράχου της Σάλπιγγας και ύστερα χυνόταν σ' ένα αυλάκι, διασχίζοντας ένα μεγάλο καταπράσινο τρίγωνο, κατηφορίζοντας μαλακά από την Πύλη του Χελμ στο Χαντάκι του Χελμ. Από κει χυνόταν στο λαγκάδι κι ύστερα έξω στην κοιλάδα του Γουέστφολντ. Εκεί, στο Φρούριο της Σάλπιγγας, στην Πύλη του Χελμ, στα σύνορα του Μαρκ, ζούσε ο Έρκενμπραντ, ο άρχοντας του Γουέστφολντ. Καθώς οι μέρες σκοτείνιαζαν με την απειλή του πολέμου, όντας συνετός, είχε επιδιορθώσει το τείχος και είχε ενισχύσει το φρούριο.
Οι καβαλάρηδες βρίσκονταν ακόμα στη χαμηλή κοιλάδα, στην είσοδο του λαγκαδιού, όταν φωνές και σαλπίσματα ακούστηκαν απ' τους ανιχνευτές που πήγαιναν μπροστά. Βέλη σφύριζαν στο σκοτάδι. Ένας ανιχνευτής γύρισε πίσω καλπάζοντας γρήγορα και ανέφερε πως λυκοκαβαλάρηδες είχαν ξεχυθεί στην κοιλάδα και ότι στρατός από Ορκ και άγριους Ανθρώπους ερχόταν γρήγορα νότια απ' τα περάσματα του Ίσεν και φαινόταν να τραβάει για το Φαράγγι του Χελμ.
- Βρήκαμε πολλούς απ' τους δικούς μας σκοτωμένους καθώς υποχωρούσαν προς τα εδώ, είπε ο ανιχνευτής. Και συναντήσαμε σκόρπιες ομάδες να πηγαίνουν εδώ κι εκεί, δίχως αρχηγό. Κανείς δε φαίνεται να ξέρει τι έχει απογίνει ο Έρκενμπραντ. Είναι πιθανό να τον πρόλαβαν πριν φτάσει στην Πύλη του Χελμ, αν δεν έχει κιόλας χαθεί.
- Ο Γκάνταλφ φάνηκε καθόλου; ρώτησε ο Θέοντεν.
- Ναι, άρχοντα. Πολλοί άντρες έχουν δει έναν γέρο στα κάτασπρα, καβάλα σ' ένα άλογο, να πλανιέται εδώ κι εκεί στους κάμπους σαν τον άνεμο στο χορτάρι. Μερικοί νόμισαν πως ήταν ο Σάρουμαν. Λένε πως έφυγε πριν νυχτώσει, τραβώντας για το Ίσενγκαρντ. Και μερικοί λένε πως νωρίτερα είδαν τον Φιδόγλωσσο να πηγαίνει βόρεια μ' έναν λόχο Ορκ.
- Θα τα βρει σκούρα ο Φιδόγλωσσος, αν ο Γκάνταλφ τον πετύχει πουθενά, είπε ο Θέοντεν. Πάντως, μου λείπουν τώρα και οι δυο μου οι σύμβουλοι, και ο παλιός και ο νέος. Αλλά σ' αυτή τη δυσκολία δεν έχουμε τίποτα καλύτερο να διαλέξουμε από το να συνεχίσουμε, όπως είπε ο Γκάνταλφ, για την Πύλη του Χελμ, είτε είναι εκεί ο Έρκενμπραντ είτε όχι. Ξέρουμε πόσο μεγάλος είναι ο στρατός που έρχεται από το Βορρά;
- Είναι πολύ μεγάλος, είπε ο ανιχνευτής. Όποιος τρέπεται σε φυγή μετράει κάθε εχθρό δυο φορές, μόνο που εγώ μίλησα με γενναίους άντρες και δεν αμφιβάλλω πως η κύρια δύναμη του εχθρού είναι πολλές φορές μεγαλύτερη απ' όσους έχουμε εδώ.
- Τότε ας βιαστούμε, είπε ο Έομερ. Ας περάσουμε ανάμεσα απ' όποιους εχθρούς βρίσκονται κιόλας ανάμεσα σ' εμάς και στο φρούριο. Στο Φαράγγι του Χελμ υπάρχουν σπηλιές όπου εκατοντάδες μπορούν να κρυφτούν• κι εκεί έχει κρυφά περάσματα που οδηγούν ψηλά πάνω στους λόφους.
- Μην υπολογίζεις στα κρυφά περάσματα, είπε ο βασιλιάς. Ο Σάρουμαν από πολλά χρόνια τώρα την έχει σπουδάσει την περιοχή αυτή. Πάντως, σ' εκείνο το μέρος η άμυνα μας μπορεί να κρατήσει πολύ. Πάμε!
Ο Άραγκορν και ο Λέγκολας πήγαιναν με τον Έομερ στην εμπροσθοφυλακή. Όλη τη νύχτα συνέχισαν να ταξιδεύουν, όλο και πιο αργά όσο πύκνωνε το σκοτάδι και ανηφόριζε ο δρόμος τους νότια, όλο και πιο ψηλά στις θαμπές πτυχές στα ριζά των βουνών. Ελάχιστους εχθρούς συνάντησαν. Πού και πού συναντούσαν περιπλανώμενες ομάδες Ορκ, που το 'βαζαν όμως στα πόδια πριν προλάβουν οι καβαλάρηδες να τους πιάσουν και να τους σκοτώσουν.
- Φοβάμαι πως δε θ' αργήσει, είπε ο Έομερ, να γίνει γνωστό.
- Αυτά είναι ανέλπιστα καλά νέα, είπε ο φρουρός. Κάντε γρήγορα! Ο εχθρός είναι πίσω σας!
Ο στρατός διάβηκε την είσοδο και σταμάτησε στη χλοερή ανηφοριά από πάνω. Με μεγάλη τους χαρά έμαθαν πως ο Έρκενμπραντ είχε αφήσει πολλούς άντρες να κρατήσουν την Πύλη του Χελμ και στο μεταξύ είχαν γλιτώσει και είχαν φτάσει κι άλλοι εκεί.
- Μπορεί να έχουμε και χίλιους πεζούς ικανούς να πολεμήσουν, είπε ο Γκάμλινγκ, ένας γέρος, αρχηγός αυτών που φρουρούσαν το χαντάκι. Αλλά οι περισσότεροι έχουν δει πολλούς χειμώνες, όπως εγώ, ή πολύ λίγους, όπως ο γιος του γιου μου εδώ. Τι νέα έχετε για τον Έρκεμπραντ; Χτες μας ειδοποίησαν πως υποχωρούσε προς τα εδώ με όσους έχουν απομείνει απ' τους καλύτερους καβαλάρηδες του Γουέστφολντ. Αλλά δεν έχει έρθει ακόμα.
- Φοβάμαι πως τώρα πια δε θα 'ρθει, είπε ο Έομερ. Οι ανιχνευτές μας δεν έμαθαν κανένα νέο του και ο εχθρός έχει γεμίσει όλη την κοιλάδα πίσω μας.
- Μακάρι να έχει γλιτώσει όμως, είπε ο Θέοντεν. Είναι γενναίος άντρας. Στο πρόσωπο του ξαναζούσε η παλικαριά του Χελμ του Σφυροχέρη. Αλλά δεν μπορούμε να τον περιμένουμε εδώ. Πρέπει τώρα να αποσύρουμε όλες τις δυνάμεις μας πίσω από τα τείχη. Έχετε αρκετές προμήθειες; Εμείς φέραμε μαζί μας πολύ λίγες, γιατί ξεκινήσαμε για ανοιχτή μάχη, όχι για πολιορκία.
- Πίσω μας, στις σπηλιές του φαραγγιού, βρίσκονται τα τρία τέταρτα των κατοίκων του Γουέστφολντ, γέροι και νέοι, παιδιά και γυναίκες, είπε ο Γκάμλινγκ. Και μεγάλες προμήθειες τροφίμων και πολλά ζώα με το σανό τους είναι συγκεντρωμένα εκεί.
- Πολύ καλά, είπε ο Έομερ. Γιατί καίνε ή λεηλατούν ό,τι έχει απομείνει στην κοιλάδα.
- Αν έρθουν όμως να παζαρέψουν για τα εμπορεύματα που έχουμε στην Πύλη του Χελμ, τότε θα τα πληρώσουν πανάκριβα, είπε ο Γκάμλινγκ.
Ο βασιλιάς και οι καβαλάρηδες του πέρασαν. Μπροστά στον υπερυψωμένο δρόμο που γεφύρωνε το ρέμα ξεπέζεψαν. Σχηματίζοντας μια μακριά σειρά, οδήγησαν τ' άλογα τους πάνω από τη ράμπα και πέρασαν τις πύλες του Φρουρίου της Σάλπιγγας. Εκεί τους καλωσόρισαν ξανά με χαρά κι ανανεωμένες ελπίδες•
…………………………………………
Τότε ακούστηκε χλαλοή στο φαράγγι πίσω. Ορκ είχαν συρθεί σαν ποντίκια μέσα στον αγωγό απ' όπου χυνόταν το ρέμα. Είχαν συγκεντρωθεί εκεί στη σκιά των λόφων, περιμένοντας η επίθεση από ψηλά να ανάψει για τα καλά και όλοι σχεδόν οι υπερασπιστές να τρέξουν στην κορφή του τείχους. Τότε πήδηξαν έξω. Μερικοί είχαν κιόλας μπει βαθιά στο φαράγγι και βρίσκονταν ανάμεσα στ' άλογα, πολεμώντας με τους φρουρούς.
Ο Γκίμλι πήδηξε κάτω από το τείχος με μια άγρια κραυγή, που αντήχησε στους λόφους.
- Khazad! Khazad!
Σε λίγο είχε αρκετή δουλειά.
- Άι-όι! φώναξε. Οι Ορκ είναι μέσα απ' το τείχος. Άι-όι! Έλα, Λέγκολας! Έχει αρκετούς και για τους δυο μας. Khazad al - menu!
Ο γερο-Γκάμλινγκ κοίταξε κάτω από το Φρούριο της Σάλπιγγας, όταν άκουσε τη δυνατή φωνή του Νάνου πάνω απ' όλο το χαλασμό.
- Οι Ορκ μπήκαν στο φαράγγι! φώναξε. Χελμ! Χελμ! Εμπρός, Χελμίνγκας! φώναξε καθώς κατρακύλησε τη σκάλα του βράχου με πολλούς άντρες του Γουέστφολντ πίσω του. Η επίθεση τους ήταν άγρια και ξαφνική και οι Ορκ υποχώρησαν μπροστά τους. Σε λίγο τους είχαν κυκλώσει στα στενά του φαραγγιού, άλλοι σκοτώθηκαν και άλλοι υποχώρησαν ουρλιάζοντας προς το βάραθρο του φαραγγιού, για να τσακιστούν μπροστά στους φρουρούς των μυστικών σπηλαίων.
- Είκοσι ένας! φώναξε ο Γκίμλι.
Έριξε μια ακόμα τσεκουριά και με τα δυο του χέρια και ξάπλωσε τον τελευταίο Ορκ μπροστά στα πόδια του.
- Τώρα ξεπέρασα τον Λέγκολας πάλι.
- Πρέπει να κλείσουμε τούτη την ποντικότρυπα, είπε ο Γκάμλινγκ. Λένε πως οι Νάνοι είναι δαιμόνιοι με τις πέτρες. Δώσε μας τη βοήθεια σου, αφέντη!
- Δεν πελεκάμε την πέτρα με της μάχης τα πελέκια, ούτε με τα νύχια μας, είπε ο Γκίμλι. Αλλά θα βοηθήσω όπως μπορώ.
Μάζεψαν όσα βράχια και κομματιασμένες πέτρες μπορούσαν να βρουν εκεί κοντά και ακολουθώντας τις οδηγίες του Γκίμλι, οι άντρες του Γουέστφολντ απέκλεισαν την εσωτερική διέξοδο του αγωγού, έτσι που έμεινε μόνο ένα στενό πέρασμα. ……………………………………………
Ακούστε! Μας μισούν και χαίρονται, γιατί έχουν σίγουρη την ήττα μας. «Το βασιλιά, το βασιλιά!» ξεφωνίζουν. «Θα πιάσουμε το βασιλιά τους. Θάνατος στους Φόργκοϊλ! Θάνατος στους Αχυρομάλληδες! Θάνατος στους ληστές του Βορρά!» Έτσι μας φωνάζουν. Ούτε σε μισή χιλιάδα χρόνια δεν έχουν ξεχάσει την αδικία πως οι άρχοντες της Γκόντορ έδωσαν το Μαρκ στον Έορλ τον Νεαρό και συμμάχησαν μαζί του. Αυτό το παλιό μίσος το έχει υποδαυλίσει ο Σάρουμαν. Είναι άγριος λαός όταν ξεσηκωθούν. Τώρα δε θα υποχωρήσουν ούτε δειλινό ούτε αυγή, ώσπου ή να πιάσουν τον Θέοντεν ή να πέσουν.
- Πάντως, εμένα η μέρα θα μου δώσει ελπίδα, είπε ο Άραγκορν. Δε λένε πως κανένας εχθρός δεν έχει ποτέ πατήσει το Φρούριο της Σάλπιγγας, όταν το υπερασπίζονται άντρες;
- Έτσι λένε οι τροβαδούροι, είπε ο Έομερ.
- Τότε, ας το υπερασπιστούμε με όλες μας τις δυνάμεις κι ας ελπίζουμε! είπε ο Άραγκορν.
Ενώ κουβέντιαζαν ακόμα, ακούστηκαν μερικές σάλπιγγες. Ύστερα ακούστηκε ένας εκκωφαντικός θόρυβος και φάνηκε μια λάμψη και καπνός. Τα νερά απ' το ρέμα του φαραγγιού χύθηκαν έξω σφυρίζοντας αφρισμένα, ανεμπόδιστα• μια μεγάλη τρύπα έχασκε στον ανατιναγμένο βράχο. Πολλές σκοτεινές σκιές ξεχύθηκαν μέσα.
- Παλιοδουλειά του Σάρουμαν! φώναξε ο Άραγκορν. Ξαναμπήκαν στον αγωγό πάλι, ενώ εμείς κουβεντιάζαμε, κι έχουν ανάψει τη φωτιά του Όρθανκ κάτω από τα πόδια μας. Ελέντιλ, Ελέντιλ! φώναξε πηδώντας κάτω στο ρήγμα.
Αλλά την ίδια ώρα εκατοντάδες σκάλες σηκώθηκαν πάνω στις επάλξεις. Πάνω και κάτω από το τείχος η τελευταία έφοδος ξέσπασε σαν μαύρο κύμα πάνω σε αμμόλοφο. Η άμυνα σαρώθηκε. Μερικοί από τους καβαλάρηδες αναγκάστηκαν να οπισθοχωρήσουν, όλο και πιο βαθιά στο φαράγγι, πολεμώντας και πέφτοντας καθώς υποχωρούσαν, βήμα βήμα, προς τις σπηλιές. Άλλοι υποχωρούσαν πολεμώντας προς το φρούριο.
Μια φαρδιά σκάλα ανέβαινε απ' το φαράγγι πάνω στο βράχο και στην πίσω πύλη του Φρουρίου της Σάλπιγγας. Κοντά στη βάση της στεκόταν ο Άραγκορν. Στο χέρι του εξακολουθούσε ν' αστράφτει ο Αντούριλ και ο τρόμος του σπαθιού συγκράτησε για λίγο τον εχθρό, καθώς ένας ένας, όλοι όσοι μπορούσαν ν' ανεβούν τη σκάλα, περνούσαν ανεβαίνοντας για την πύλη. Πίσω, στα ψηλότερα σκαλιά, βρισκόταν γονατισμένος ο Λέγκολας. Το τόξο του ήταν έτοιμο, αλλά ένα μόνο βέλος, που είχε μαζέψει από χάμω, ήταν όλο κι όλο που του είχε μείνει και κοίταζε προσεκτικά, έτοιμος να ρίξει στον πρώτο Ορκ που θα τολμούσε να πλησιάσει στη σκάλα.
- Όλοι, όσοι μπορούσαν, είναι τώρα μέσα ασφαλείς, Άραγκορν,
φώναξε. Έλα πίσω!
Ο Άραγκορν γύρισε και ανέβηκε τρέχοντας τη σκάλα• αλλά καθώς έτρεχε, παραπάτησε απ' την κούραση. Αμέσως οι εχθροί του όρμησαν καταπάνω του. Ανέβαιναν οι Ορκ ουρλιάζοντας, με τα μακριά τους χέρια απλωμένα να τον αρπάξουν. Ο πρώτος έπεσε με το τελευταίο βέλος του Λέγκολας στο λαιμό του, αλλά οι υπόλοιποι πήδηξαν από πάνω του. Τότε ένας τεράστιος βράχος, ριγμένος απ' το εξωτερικό τείχος ψηλά, έπεσε στη σκάλα και τους πέταξε πίσω στο φαράγγι. Ο Άραγκορν έφτασε γρήγορα στην πύλη, που έκλεισε πίσω του με πάταγο. - Τα πράγματα δεν πάνε καλά, φίλοι μου, είπε σκουπίζοντας τον ιδρώτα απ' το πρόσωπο του με το μανίκι του.
- Είναι αρκετά άσχημα, του είπε ο Λέγκολας, όμως όχι ακόμα απελπιστικά, όσο σ' έχουμε μαζί μας. Πού είναι ο Γκίμλι;
- Δεν ξέρω, είπε ο Άραγκορν. Τελευταία τον είδα να πολεμάει εκεί πίσω από το τείχος, αλλά ο εχθρός μάς χώρισε.
- Αλίμονο! Αυτά είναι άσχημα νέα.
- Είναι γερός και δυνατός, είπε ο Άραγκορν. Ας ελπίσουμε πως θα ξεφύγει στις σπηλιές. Εκεί θα είναι ασφαλής για λίγο. Πιο ασφαλής από μας. Τέτοιο καταφύγιο θ' αρέσει οπωσδήποτε σε Νάνο.
- Αυτή πρέπει να 'ναι η ελπίδα μου, είπε ο Λέγκολας. Αλλά μακάρι να είχε έρθει από δω. Ήθελα να πω στον κυρ Γκίμλι πως τώρα μετράω τριάντα εννιά.
- Αν καταφέρει και φτάσει στις σπηλιές, θα σε ξεπεράσει πάλι, είπε γελώντας ο Άραγκορν. Πρώτη μου φορά βλέπω να δουλεύουν έτσι το πελέκι.
- Τώρα όμως πρέπει να πάω να ψάξω για μερικά βέλη, είπε ο Λέγκολας. Μακάρι να τέλειωνε αυτή η νύχτα και να 'χα καλύτερο φως για σημάδι.
Ο Άραγκορν μπήκε στο φρούριο. Εκεί στενοχωρέθηκε πολύ όταν έμαθε πως ο Έομερ δεν είχε φτάσει ακόμη στο Φρούριο της Σάλπιγγας.
- Όχι, δεν ήρθε στο βράχο, είπε κάποιος απ' τους άντρες του Γουέστφολντ. Τον είδα για τελευταία φορά να μαζεύει τους άντρες γύρω του και να πολεμάει στο στόμιο του φαραγγιού. Μαζί του ήταν ο Γκάμλινγκ και ο Νάνος• αλά εγώ δεν μπόρεσα να τους πλησιάσω.
Ο Άραγκορν διέσχισε την εσωτερική αυλή και ανέβηκε σ' ένα διαμέρισμα ψηλά στον πύργο. Εκεί στεκόταν ο βασιλιάς, μια σκοτεινή μορφή στο στενό παράθυρο, και κοίταζε κάτω την κοιλάδα.
- Τι νέα, Άραγκορν; είπε.
- Το τείχος του φαραγγιού έπεσε, άρχοντα, και όλη η άμυνα υποχώρησε - αλλά πολλοί γλίτωσαν εδώ στο βράχο.
- Είναι ο Έομερ εδώ;
- Όχι, άρχοντα. Αλλά πολλοί από τους άντρες σου υποχώρησαν στο φαράγγι- και μερικοί λένε πως ο Έομερ ήταν ανάμεσα τους. Στα στενά ίσως μπορέσουν να συγκρατήσουν τον εχθρό και να φτάσουν στις σπηλιές. Τι ελπίδες έχουν ύστερα δεν ξέρω.
- Περισσότερες από μας. Έχουν πολλές προμήθειες, λένε. Και ο αέρας είναι καθαρός εκεί, γιατί έχει αεραγωγούς ανάμεσα στις ρωγμές των βράχων ψηλά. Κανείς δεν μπορεί να παραβιάσει την είσοδο, αν οι άντρες που βρίσκονται εκεί είναι αποφασισμένοι να μην τον αφήσουν. Μπορεί να κρατήσουν πολύ.
- Οι Ορκ όμως έχουν φέρει μαγικές τέχνες απ' το Όρθανκ, είπε ο Άραγκορν. Έχουν εκρηκτική φωτιά και μ' αυτή πήραν το τείχος. Αν δεν μπορούν να μπουν στις σπηλιές, ίσως κλείσουν μέσα εκείνους που βρίσκονται εκεί. Τώρα όμως πρέπει να στρέψουμε όλες μας τις σκέψεις στη δική μας άμυνα.
- Μ' εκνευρίζει αυτή η φυλακή, είπε ο Θέοντεν. Αν μπορούσα να πάρω ένα κοντάρι και να μπω επικεφαλής των αντρών μου έξω, ίσως να είχα νιώσει ξανά τη χαρά της μάχης κι έτσι να τελείωνα. Αλλά εδώ δεν προσφέρω σχεδόν τίποτα.
- Εδώ τουλάχιστον είσαι προφυλαγμένος στο πιο ισχυρό φρούριο του Μαρκ, είπε ο Άραγκορν. Έχουμε περισσότερες ελπίδες να σε υπερασπιστούμε στο Φρούριο της Σάλπιγγας παρά στο Έντορας ή ακόμα και στο Ντανχάροου στα βουνά.
………………………………………………
Οι Ορκ πάνω στο βράχο, ακούγοντας τον ψίθυρο του ανήσυχου φόβου, ταλαντεύτηκαν και κοίταξαν πίσω τους. Και τότε, ξαφνικό και τρομερό, αντήχησε το μεγάλο βούκινο του Χελμ από τον πύργο ψηλά.
Όλοι όσοι άκουσαν το σάλπισμα άρχισαν να τρέμουν. Πολλοί από τους Ορκ έπεσαν μπρούμυτα κι έκλεισαν τ' αυτιά τους με τα γαμψά τους δάχτυλα. Από το βάθος του φαραγγιού ήρθε ο αντίλαλος, σάλπισμα στο σάλπισμα, λες και σε κάθε ράχη και λόφο να στεκόταν κι από ένας αντρειωμένος σαλπιγκτής. Αλλά από τα τείχη οι άντρες κοίταξαν ψηλά και αφουγκράζονταν με απορία• γιατί οι αντίλαλοι δεν έσβησαν. Τα σαλπίσματα συνέχιζαν ν' απλώνονται στους λόφους• πιο κοντά και δυνατά το ένα απαντούσε στο άλλο, σαλπίζοντας άγρια κι ασυγκράτητα.
- Ο Χελμ! Ο Χελμ! φώναζαν οι καβαλάρηδες. Ο Χελμ αναστήθηκε και έρχεται στον πόλεμο. Ο Χελμ για το βασιλιά Θέοντεν!
Και μ' αυτή την κραυγή ήρθε ο βασιλιάς. Το άλογο του ήταν άσπρο σαν το χιόνι, ολόχρυση η ασπίδα του και μακρύ το κοντάρι του. Στα δεξιά του ήταν ο Άραγκορν, ο διάδοχος του Ελέντιλ, πίσω του ίππευαν οι άρχοντες του Οίκου του Έορλ του Νεαρού. Ο ουρανός φώτισε. Η νύχτα έφυγε.
- Εμπρός, Εορλίγκας!
Με μια φωνή και μεγάλο θόρυβο όρμησαν μπροστά. Κατέβηκαν βουίζοντας στις πύλες, πέρασαν τον υπερυψωμένο δρόμο και άνοιξαν δρόμο ανάμεσα απ' τις ορδές του Ίσενγκαρντ σαν τον άνεμο ανάμεσα στα χόρτα. Από το φαράγγι πίσω τους ακούστηκαν οι άγριες κραυγές των αντρών που έβγαιναν από τις σπηλιές και έπεφταν πάνω στον εχθρό. Έξω χύθηκαν και όλοι οι άντρες που είχαν απομείνει πάνω στο βράχο. Και τα σαλπίσματα αντιλαλούσαν ασταμάτητα στους λόφους.
Ασταμάτητα προχωρούσαν ο βασιλιάς και οι σύντροφοι του. Αρχηγοί και πολεμιστές έπεφταν ή έφευγαν στο πέρασμα τους. Ούτε Ορκ ούτε Άνθρωπος δεν μπορούσε να τους αντισταθεί. Γύρισαν τις πλάτες στα σπαθιά και στα κοντάρια των καβαλάρηδων και τα πρόσωπα στην κοιλάδα. Ξεφώνιζαν και θρηνούσαν, γιατί, με το ξημέρωμα, τους κατέλαβε δέος και μεγάλος φόβος.
……………………………………………»
Χρήστος Δ. Τσατσαρώνης
Εξάρχεια, Αθήνα