O Βill Hamilton τα τελευταία χρόνια είναι ειδικευμένος στις καταδύσεις, αεροδιαστημική και την περιβαλλοντολογική φυσιολογία, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον στην αποσυμπίεση, τα εισπνεόμενα αέρια και τα αποτελέσματα της πίεσης στον ανθρώπινο οργανισμό.nnΑπό το 1964 έως το 1974 ήταν διευθυντής ενός πρωτοπόρου ερευνητικού εργαστηρίου που υποστήριζε τις επαγγελματικές καταδύσεις. Ανάμεσα στις δραστηριότητες του B.Ηamilton είναι και η εταιρεία που έχει ιδρύσει την HAMILTON RESEARCH L.t.d με αντικείμενο την ανάπτυξη και τα συμπεράσματα διαδικασιών αποσυμπίεσης για επαγγελματικές, επιστημονικές, αναψυχής και στρατιωτικές καταδύσεις στις Ηνωμένες πολιτείες αλλά και διεθνώς είναι ένας από τους πρωτοπόρους στην ανάπτυξη της ασφάλειας στις εξειδικευμένες καταδύσεις. nnΤο 1964 ο B.Hamilton έλαβε μέρος ως φυσιολόγος και ως "πειραματόζωο" στις πρώτες εργαστηριακές καταδύσεις οι οποίες οδήγησαν το 1965 στην πρώτη παγκόσμια έκθεση κορεσμού από άνθρωπο στον ηπειρωτικό φλοιό της γης σε βάθος 200 μέτρων και η οποία περιλάμβανε την ανάπτυξη των επαγγελματικών πινάκων αποσυμπίεσης της Ocean Systems Mark VI και VIII.nnΕίναι ένας από τους πρωτοπόρους στην μελέτη του αερίου "νέον" ως αναπνευστικού αερίου στις καταδύσεις για αποσυμπίεση μετά από καταδύσεις σε βάθη μέχρι και 400 μέτρα.nnΤο 1972 ασχολήθηκε με την χρήση του νεον σε μια σειρά βαθέων επαγγελματικών καταδύσεων και πρόσφατα ανακάλυψε την αξία του σε αναπνευστικά συστήματα κλειστού κυκλώματος.nnΗγήθηκε του εργαστηριακού προγράμματος της εταιρείας Ocean systems Access το οποίο περιλάμβανε γρήγορες συμπιέσεις σε βάθη 300 μετρά χρησιμοποιώντας Άζωτο για να περιοριστούν οι επιδράσεις του Νευρολογικού συνδρόμου υψηλών πιέσεων (ΗPNS).nnΚατασκεύασε ένα πρόγραμμα για υπολογιστή το DCAP που δίνει την δυνατότητα υπολογισμού πινάκων αποσυμπίεσης όλων των υπερβαρικων παροχών θεραπείας και σε συνδυασμό με αλλά σήμερα να χρησιμοποιούνται από οργανισμούς όπως ΝΟΑΑ, ΝΑSΑ, NUTEC, εργαστηρίων του U.S NAVY, και επαγγελματικών εταιριών.nnΕπίσης με τους συνεργάτες του ανέπτυξε τους νέους πίνακες αποσυμπίεσης με αέρα για το Σουηδικό ναυτικό με έμφαση στις καταδύσεις με αερα μεγάλης διαρκείας και βάθους.nnΕίναι πρωτοπόρος στην διαμόρφωση πινάκων για υπεροξυγονομένα μίγματα NITROX και σε καταδύσεις κορεσμού. nnΘεωρείται επίσης πρωτοπόρος στα μοναδικά προβλήματα αποσυμπίεσης των βαθέων σπηλαιοκαταδύσεων με TRIMIX όπως στις προτωποριακες καταδύσεις του Αμερικανού Exley.nnΜια από τις ειδικότητες του καθηγητή Hamilton είναι η διοργάνωση εξειδικευμένων σεμιναρίων. nnΆλλοτε πιλότος της Αμερικανικής πολεμικής αεροπορίας στο Βιετνάμ οπού και κέρδισε τον τίτλο του "Distinguished Flying Cross" επίσης ήταν ερευνητής στην NASA και στην USAF για τις διαστημικές πτήσεις. Επίσης έχει τιμηθεί με πολλές διακρίσεις για την προσφορά του στις καταδύσεις.nnΈχει εκδώσει πολλά εκπαιδευτικά εγχειρίδια για την καταδυτική ιατρική.nnΚ.Θ: Ποιες ήταν οι πιο ευχάριστες και οι πιο δυσάρεστες στιγμές της επαγγελματικής σας ζωής?nnΓιατί να μην αρχίσουμε με μια πραγματικά δύσκολη ερώτηση; Οι πιο συγκλονιστικές στιγμές είναι περισσότερο προσωπικές παρά επαγγελματικές εμπειρίες, αλλά θα προσπαθήσω να σας μεταφέρω δύο καθαρά επαγγελματικές. nnΜία πολύ σημαντική ανάμνηση είναι για μένα η στιγμή της αποφοίτησης (1964), όταν συνειδητοποίησα ότι θα ασχοληθώ με τη φυσιολογία των καταδύσεων.nnΤα πράγματα στο χώρο της κατάδυσης δεν είχαν εξελιχθεί ιδιαίτερα όταν ξεκίνησα την εκπαίδευση μου, αλλά συμπωματικά έκανα το σωστό, παρακολούθησα τα σωστά μαθήματα και ασχολήθηκα με τα κατάλληλα προβλήματα κατά τη διάρκεια του προγράμματος αποφοίτησης ώστε να είμαι πολύ καλά προετοιμασμένος για μια καριέρα στη φυσιολογία της καταδύσεως. Δεν είχα συνειδητοποιήσει τότε πόσο σημαντικό ήταν, αλλά ήξερα ότι ήταν μια καλή δουλειά με πολλές προοπτικές και πολύ περισσότερα χρήματα από τις άλλες εναλλακτικές λύσεις, οπότε ήμουν αρκετά ενθουσιασμένος με την επιλογή μου. Μια άλλη πιο πρόσφατη ανάμνηση ήταν όταν παρέλαβα το βραβείο Tekkie στην Tek 93 Technical Diving Conference (συνέδριο εξειδικευμένων καταδύσεων). Όσον αφορά την πιο δυσάρεστη στιγμή μου νομίζω ότι και αυτή επίσης, πρέπει να χαρακτηριστεί προσωπική. Ο Parker Tu
er ήταν ο σπηλαιοδύτης που με έβαλε στον χώρο του Technical Diving, και μάλιστα η δουλειά που έκανα μαζί του ήταν αυτή που πραγματικά ξεκίνησε την μοντέρνα κίνηση στις εξειδικευμένες καταδύσεις. Δουλεύοντας με trimix και ειδικούς πίνακες αποσυμπίεσης ήρθαμε πολύ κοντά με τον Parker. Ο θάνατός του μου στοίχισε πολύ. Το ατύχημά του, σε περίπτωση που δεν θυμάστε, ήταν αποτέλεσμα αντιστροφής ροής σε σπηλιά που γέμισε με άμμο ενώ εκείνος ήταν ακόμα μέσα.Άλλη μια δυσάρεστη στιγμή ήταν όταν έμαθα ότι δεν είχα επιλεγεί για να εκπαιδευτώ ως αστροναύτης.nnΕίχα κάνει αίτηση με την πρόθεση να μην ενθουσιαστώ πολύ, αλλά όταν πέρασα μερικά από τα τεστ και έκανα το πρώτο "cut" τότε είδα ότι είχα πιθανότητες να πετύχω και ενθουσιάστηκα με την ιδέα να πάρω την δουλειά. Δεν με επέλεξαν και έχω πάντα την αίσθηση ότι κάποια πράγματα που είπα και έκανα θα μπορούσαν να βοηθήσουν την κατάσταση. Είναι ένα από εκείνα τα πράγματα για τα οποία μετανιώνεις όταν τα δεις "πρόσωπο με πρόσωπο".nnΕπίσης έχω στενοχωρηθεί αρκετές φορές, όταν δεν έκλεινα συμβόλαια ή δεν με πλήρωναν οι πελάτες. Δεν είχα ποτέ σημαντικές αποτυχίες στα σχέδια μου. Μερικά από αυτά δεν ολοκληρώθηκαν στην ώρα τους, έληξαν όμως με επιτυχία.nnΚ.Θ: Τι ήταν αυτό που σας παρακίνησε για να ασχοληθείτε με την υπερβαρική ιατρική ?nnΔεν είμαι γιατρός, και έτσι το ενδιαφέρον μου για τον τομεα αυτό είναι κυρίως από την φυσιολογική πλευρά εξάλλου όπως ίσως να φαντάζεστε με ενδιαφέρει ως πηγή ειδήσεων.nnΝομίζω ότι αυτή η άποψη πηγάζει κυρίως από το γεγονός ότι η υποβρύχια και η υπερβαρική ιατρική κοινωνία αναγκάστηκε να "αγκαλιάσει" την υπερβαρική ιατρική και φαίνεται ότι πολλοί άνθρωποι με παρελθόν στις καταδύσεις είναι εκείνοι που επιδίδονται στην υπερβαρική ιατρική - τόσο γιατροί όσο και τεχνικοί. nnΠιστεύω ότι αυτό που προκάλεσε το ενδιαφέρον μου γι' αυτή είναι μια πρόσφατη εξέλιξη - τον περασμένο χρόνο - όταν έγινα εκδότης του Pressure, το περιοδικό της υποβρύχιας και υπερβαρικής ιατρικής κοινωνίας (Undersea and nnHyperbaric Medical Society). nnΜε αυτή μου την ιδιότητα έπρεπε να είμαι ενημερωμένος πάνω στην υπερβαρική ιατρική και να γράφω για αυτή, με αποτέλεσμα να ενδιαφερθώ περισσότερο για τον τομέα αυτό.nnΩς φυσιολόγος καταδύσεων το μεγαλύτερο ενδιαφέρον μου για την υπερβαρική ιατρική έχει να κάνει με την χρησιμότητα της στη θεραπεία καταδυτικών περιστατικών όπως η νόσος της αποσυμπίεσης και η εμβολή.nnΚ.Θ: Πιστεύεται ότι η θεωρητική και η πρακτική εξέλιξη στις εξειδικευμένες καταδύσεις είναι παρά πολύ γρήγορη ?nnΊσως θα έπρεπε πρώτα να ορίσω τι νομίζω ότι είναι οι εξειδικευμένες καταδύσεις. nnΕίναι η κατάδυση με ειδικές τεχνικές, διαδικασίες, προετοιμασία, εκπαίδευση, καλή φυσική κατάσταση, ικανότητες και υποστήριξη μεγαλύτερη από εκείνη που απαιτείται στις συνηθισμένες καταδύσεις. nnΈνας απλός ορισμός των εξειδικευμένων καταδύσεων (technical diving) είναι ο εξής : είναι η κατάδυση κατά την οποία χρησιμοποιούνται περισσότερα από ένα αναπνευστικά αέρια. nnΑυτό σημαίνει ότι η κατάδυση με υπεροξυγονωμένα μίγματα Νitrox στην πραγματικότητα δεν είναι εξειδικευμένες.nnΗ κατάδυση με υπεροξυγονωμένα μίγματα NITROX είναι βέβαια πιο εξελιγμένη από την συνηθισμένη κατάδυση με ατμοσφαιρικό αέρα, αλλά το καταδυτικό τμήμα αυτό καθαυτό δεν διαφέρει.nnΟ δύτης που κάνει κατάδυση με υπεροξυγονωμένα μίγματα πρέπει να έχει περισσότερες γνώσεις από εκείνον που καταδύεται με αέρα. nnΈνας άλλος τύπος κατάδυσης, η βαθιά κατάδυση (κάτω από 50-60 msw) με αέρα ως το μόνο αναπνευστικό αέριο, είναι αρκετά διαφορετική από τις γνωστές καταδύσεις (που γίνονται για λόγους αναψυχής) αλλά δεν φτάνει το επίπεδο των nnεξειδικευμένων καταδύσεων. nnΑυτό το θεωρώ πιο επικίνδυνο από μία εξειδικευμένη κατάδυση σε πολύ μεγαλύτερο βάθος. nnΒασικά η τεχνολογία των εξειδικευμένων καταδύσεων έχει φθάσει σε ένα σταθερό σημείο και δεν εξελίσσεται. nnΤο πιο πιθανό είναι ότι δεν θα προοδεύσει ιδιαίτερα στο άμεσο μέλλον από τεχνολογική άποψη, θα αυξηθεί όμως σημαντικά ο αριθμός των ατόμων που ασχολούνται με τις εξειδικευμένες καταδύσεις σε όλα τα επίπεδα.nnΗ πρόοδος τόσο στην θεωρία όσο και στην πράξη ήταν εξαιρετικά γρήγορη αρχικά, στα πρώτα στάδια, όταν η ιδέα της χρησιμοποίησης διαφορετικών μιγμάτων αερίων και ειδικών διαδικασιών αποσυμπίεσης είχε μόλις αρχίσει να αναπτύσσεται.nnΣύντομα όλο και πιο πολλοί το χρησιμοποιούσαν με αποτέλεσμα να επιτυγχάνουν περισσότερα και καλύτερα πράγματα και σε πολλές περιπτώσεις με μεγαλύτερη ασφάλεια.nnΟλοένα και περισσότερα άτομα ασχολούνται με αυτό. Τα μεγάλα επιτεύγματα στην τεχνική - τόσο στην θεωρία όσο και στην πράξη - έχουν σταθεροποιηθεί.nnΔεν υπάρχουν πλέον πολλές εξελίξεις σε αυτόν τον τομέα και μπορούμε να πούμε ότι είναι κάτι που γνωρίζουμε πολύ καλά στα πλαίσια των καταδύσεων με συσκευές ανοικτού κυκλώματος με αέρια που μεταφέρει ο δύτης. nnΩστόσο κάποια βελτίωση στον χειρισμό της έκθεσης του οξυγόνου μπορεί ακόμα να σημειωθεί. nnΈνας τομέας στον οποίο θα υπάρξει μεγάλη εξέλιξη - κάτι που δεν έχει συμβεί ακόμα είναι η χρήση των συσκευών κλειστού κυκλώματος.nnΚ.Θ: Πιστεύετε ότι οι πληροφορίες που παρέχονται στον αυτοδύτη από τις σχολές είναι ανεπαρκείς ?nnΘα απαντήσω περιφραστικά.nnΟ Αμερικάνος αυτοδυτης εκπαιδεύεται επαρκώς στη χρήση του εξοπλισμού και στην πρακτική με αυτόν.nnΝομίζω ότι η εκπαίδευση μπορεί να είναι ανεπαρκής όσον αφορά την πλήρη κατανόηση του κινδύνου, αλλά είναι κάτι που βελτιώνεται σταθερά. Φαίνεται ότι υπάρχει μία τάση αοριστίας σχετικά με το ρίσκο, που υποβιβάζεται προκειμένου να γίνουν τα μαθήματα πιο εμπορικά. Η πληροφόρηση που παρέχεται στον αυτοδύτη είναι τελείως ελλείπεις ως προετοιμασία για εξειδικευμένες καταδύσεις ή ακόμα και για καταδύσεις με υπεροξυγονομένα μείγματα. nnΌσοι διδάσκουν εξειδικευμένες καταδύσεις πιστεύουν ότι οι περισσότεροι αυτοδύτες δεν είναι επαρκώς προετοιμασμένοι, καταρτισμένοι θεωρητικά στην φυσική των καταδύσεων και στη βασική φυσιολογία. nnΑυτά είναι βασικά στοιχεία που πρέπει να διδαχθούν ξανά σε όσους σκοπεύουν να ασχοληθούν με τις εξειδικευμένες καταδύσεις.nnΌσον αφορά την πληροφόρηση που είναι διαθέσιμη στους αυτοδύτες που ασχολούνται με τις εξειδικευμένες καταδύσεις, είναι ελάχιστη και επαρκεί μόνο για όσους έχουν εξυπνάδα - ικανότητα να την ερμηνέψουν.nnΤα καλά εγχειρίδια είναι σπάνια. Υποψιάζομαι ότι οι άνθρωποι με μικρή εμπειρία μπορεί να πιστεύουν ότι είναι nnσε θέση να διδάξουν τα πάντα γύρω από τις εξειδικευμένες καταδύσεις κι αυτό ίσως να μην συμβαίνει στην πραγματικότητα.nnΥπάρχουν όμως σεμινάρια στα οποία διδάσκονται οι εξειδικευμένες καταδύσεις με ηθικό, σωστό και υπεύθυνο τρόπο και με τη σωστή εκτίμηση των ικανοτήτων που ο δύτης έχει και χρειάζεται.nnΚ.Θ: Ποιο είναι το μέλλον των εξειδικευμένων καταδύσεων ?nnΗ πρόοδος της τεχνολογίας έχει φτάσει σε ένα συγκεκριμένο επίπεδο, έχει σταθεροποιηθεί αλλά οι εξειδικευμένες καταδύσεις διδάσκονται συνεχώς και ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι είναι σε θέση να ασχοληθούν με αυτό.nnΧρειάζεται όμως να επενδύσει κανείς πολύ τόσο σε εξοπλισμό και εκπαίδευση όσο σε πειθαρχία και σωστή συμπεριφορά. nnΔεν είναι κάτι που μπορεί να κάνει ο καθένας, κάποιοι όμως ασχολούνται με αυτό με επιτυχία. nnΆλλο ένα συναρπαστικό στοιχείο για το μέλλον των εξειδικευμένων καταδύσεων είναι ότι οι συσκευές κλειστού κυκλώματος θα γίνουν διαθέσιμες και εύχρηστες. nnΌταν αυτή η τεχνολογία αναπτυχθεί μας περιμένει μια πολύ ενδιαφέρουσα περίοδος. nnΑυτό που είναι όμως ανησυχητικό είναι ότι κάποιοι συνεχίζουν να κάνουν περικοπές στην προετοιμασία.nnΑυτό που θα ήθελα να δω μελλοντικά στις εξειδικευμένες καταδύσεις είναι - κάτι που δεν εφαρμόζεται σε μεγάλο βαθμό - η δημιουργία λειτουργικών οργανισμών που θα εκτελούν τέτοιες επικίνδυνες προσπάθειες.nnΟι επαγγελματικοί και στρατιωτικοί οργανισμοί δεν θα ονειρευόντουσαν να κάνουν κάποια πράγματα που οι δύτες των εξειδικευμένων καταδύσεων κάνουν χωρίς υποστήριξη. nnΗ επαγγελματική και στρατιωτική κατάδυση περιλαμβάνει υποστήριξη, δύτες ασφαλείας, επικοινωνίες, θαλάμους αποσυμπίεσης και μια ποικιλία βοηθητικών λειτουργιών πού οι εξειδικευμένοι δύτες τις περισσότερες φορές δεν έχουν.nnΑυτό που θα ήθελα πολύ να δω είναι μια οργάνωση των ομάδων βαθεων ειδικευμένων καταδύσεων που κάνουν, να έχουν την δυνατότητα περαιτέρω ενίσχυσης.nnΑυτή η υποστήριξη μπορεί να προέλθει από καταδυτικές ομάδες που θα φροντίσουν να έχουν αρκετούς πόρους. nnΌμως είναι κάτι που δεν εφαρμόζεται επαρκώς.nnΚ.Θ: Πιστεύετε ότι η πληροφόρηση στις εξειδικευμένες καταδύσεις μπορεί να βοηθήσει ή θα δημιουργήσει προβλήματα λόγω βιασύνης και παρεξηγήσεων ?nnΟι εξειδικευμένες καταδύσεις δεν είναι για τον καθένα. Αν κάποιος δεν έχει τη σωστή αντιμετώπιση και αυτοπειθαρχία και δεν είναι διατεθειμένος να επενδύσει σε εξοπλισμό, πίνακες , εκπαίδευση, προετοιμασία και ούτω καθεξής, τότε αυτό το άτομο δεν θα έπρεπε καν να προσπαθήσει. Υπάρχουν εκπαιδευτικά σεμινάρια που παρέχουν επαρκή εκπαίδευση για εξειδικευμένες καταδύσεις. nnΠαρόλα αυτά όμως αρκετά από τα ατυχήματα πού έχουν συμβεί δείχνουν ότι πολλοί τολμούν να ασχοληθούν με αυτό χωρίς να έχουν τη σωστή εκπαίδευση. Τα περισσότερα ατυχήματα είναι περιπτώσεις δυτών πού δεν έχουν προετοιμαστεί nnκαταλλήλως ή που έχουν αγνοήσει τελείως το στάδιο της εκπαίδευσης. Ένας άλλος τρόπος για να απαντήσω σε αυτή την ερώτηση είναι να πω ότι η διάδοση τέτοιων πληροφοριών στον τύπο, δεν εξυπηρετεί κανέναν και προκαλεί nnκινδύνους αν δημιουργεί σε μη προετοιμασμένα άτομα την εντύπωση ότι μπορούν να κάνουν εξειδικευμένες καταδύσεις.nnΑπό την άλλη πλευρά ένας από τους λόγους που οι εξειδικευμένες καταδύσεις είναι πιο διαδεδομένες, είναι ότι τώρα πια μπορεί κάποιος πολύ εύκολα να μιλήσει για αυτά τα πράγματα που γίνονταν εδώ και χρόνια αλλά κανένας δεν nnμιλούσε για αυτά. nnΑναφέρομαι στην χρήση του οξυγόνου και των μεικτών αεριών. Αν η διαφήμιση και η προώθηση σεμιναρίων οδηγεί ανθρώπους να καταδύονται σε βάθη πέρα από τις πραγματικές τους ικανότητες και ιδιαίτερα αν επιχειρούν κάτι τέτοιο με αέρα, τότε είναι επισφαλές και μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα. Το να επιχειρήσει κάποιος δύτης βαθιά κατάδυση με αέρα χωρίς να είναι προετοιμασμένος αρκετά είναι πολύ ριψοκίνδυνη δουλειά. nnΚ.Θ: Ποιες συμβουλές θα δίνατε τους Έλληνες αυτοδύτες ώστε να αποφύγουν ένα καταδυτικό ατύχημα ?nnΟ αυτοδύτης πρέπει να είναι προετοιμασμένος για το είδος της κατάδυσης που πρόκειται να πραγματοποιήσει.nnΑυτό μπορεί να περιλαμβάνει θεωρητική προετοιμασία και έλεγχο εξοπλισμού για μια εύκολη κατάδυση, αλλά μπορεί και να απαιτεί σημαντική προετοιμασία - όπως προανέφερα - όταν πρόκειται για εξειδικευμένη κατάδυση. nnΕίναι ευθύνη του αυτοδύτη να είναι σίγουρος ότι είναι έτοιμος για την κατάδυση. nnΑνέφερα ήδη τι πιστεύω ότι είναι αναγκαίο για να αποφευχθούν τα ατυχήματα στις εξειδικευμένες καταδύσεις.nnΧρειάζεται επαρκής προετοιμασία και υποστήριξη .Θα μπορούσε η λέξη υπεύθυνος να επεκταθεί.nnnΣτις Η.Π.Α υπάρχει ένα υπεύθυνο καταδυτικό πρόγραμμα το οποίο είναι μία καμπάνια δημοσιότητας που αποσκοπεί στο να καταλάβουν οι αυτοδύτες τι σημαίνει υπευθυνότητα και πως εφαρμόζεται στην περίπτωση τους. Σημαίνει απλά ότι ο αυτοδύτης είναι εκείνος που πρέπει να φροντίσει τον εαυτό του. nnΗ σχολή καταδύσεων, ο αρχηγός κατάδυσης, ο εκπαιδευτής, το ζευγάρι, ο κατασκευαστής των καταδυτικών υπολογιστών, ο χειριστής του σκάφους -κανένας απο ολους αυτού δεν μπορεί να διασφαλίσει ότι ο αυτοδύτης θα πραγματοποιήσει μια ασφαλή κατάδυση. Ο μόνος που μπορεί να το κάνει αυτό είναι ο ίδιος ο αυτοδύτης και αυτό είναι nnένα βασικό στοιχείο για όλα τα είδη των καταδύσεων. nnΚ.Θ: Πόσο σημαντικά είναι τα υπερβαρικά κέντρα ?nnΣε αυτό το στάδιο των καταδύσεων είναι πολύ σημαντικά γιατί υπάρχουν πολύ λίγες ικανότητες περίθαλψης των αυτοδυτών στις περιοχές καταδύσεων και αυτό είναι κάτι που εφαρμόζεται κανονικά στις επαγγελματικές και στρατιωτικές καταδύσεις.nnΌταν τα καταδυτικά κέντρα και τα μεγαλύτερα καταδυτικά σκάφη αποκτήσουν θαλάμους αποσυμπίεσης και τα μικρότερα σκάφη και οι σχολές θαλάμους μεταφοράς, τότε τα υπερβαρικά κέντρα δεν θα είναι τόσο αναγκαία. Οσον αφορά τη χρήση της υπερβαρικής ιατρικής για τη θεραπεία άλλων ασθενών μπορεί να αποδειχθεί πολύ αποτελεσματική σε μερικά είδη μελλοντικής θεραπείας, στις αναερόβιες μολύνσεις, στις δηλητηριάσεις μονοξειδίου του άνθρακα καθώς nnεπίσης και σε κάποιες άλλες καταστάσεις όπως η γνωστή νόσος της αποσυμπιέσης και η εμβολή.nnΚ.Θ: Πόσο σημαντική είναι η χρήση του αερίου νεον στις καταδύσεις ?nnΌχι πολύ. O Ken Clayton χρησιμοποίησε νεον αποτελεσματικά στις βαθιές καταδύσεις που έκανε πρόσφατα σε βυθισμένα πολεμικά πλοία των Η.Π.Α. nnΠρόσφερε κάποια ουσιώδη αλλά όχι πολύ σημαντικά πλεονεκτήματα. nnΗ πραγματική προσφορά του στις εξειδικευμένες καταδύσεις είναι δύσκολο να προσδιοριστεί. Το νεον χρησιμοποιήθηκε στις επαγγελματικές καταδύσεις γιατί προκαλεί λιγότερη αλλοίωση της φωνής απ' ότι το ηλιον και δεν ψύχει τον δύτη όταν χρησιμοποιείται σε κωδωνα, αλλά είναι πολύ ακριβό και τα παραπάνω προβλήματα μπορεί να αντιμετωπιστούν καλύτερα με άλλα μέσα. nnΠροσφέρει βέβαια ένα μικρό πλεονέκτημα κατά την αποσυμπίεση το κόστος όμως είναι πολύ υψηλό και το πλεονέκτημα αυτό σπάνια αξίζει τα επιπλέον έξοδα. Αυτό είναι μία απογοήτευση για μένα γιατί ασχολήθηκα αρκετά χρόνια με την nnμελέτη του νεον ως αέριο για καταδύσεις. Πιστεύω παρόλα αυτά ότι θα μπορούσε να αποτελέσει ένα πραγματικό nnπλεονέκτημα σε μία μακράς διαρκείας διαστημική κάψουλα.nnΚ.Θ: Ποια είναι η χρήση του αερίου αργον ως αναπνευστικό αέριο και ποια η εφαρμογή του στις στεγανές στολές ?nnΕνώ το νεον μπορεί να έχει ένα μικρό πλεονέκτημα κατά την αποσυμπίεση στις καταδύσεις το αργον δεν είναι πιθανό να εξαιρεθεί στις ειδικές συνθήκες. Το αργον είναι ένα πολύ διαλυτό αέριο και αν ο δύτης αναπνεύσει αρκετή nnποσότητα απορροφάτε και είναι δύσκολο να αποβληθεί οπότε προκαλεί προβλήματα στην αποσυμπίεση.nnΣε πειράματα που έγιναν σε ζώα θεωρήθηκε ότι η ποιότητα αποσυμπιέσεις του δεν είναι ευνοϊκή.nnΜία περίπτωση που το αργον μπορεί να χρησιμοποιηθεί θετικά, είναι όταν το χειριστούμε ως συμπληρωματικό αέριο αποσυμπίεσης με χρήση σύντομη σε συγκεκριμένη κατάσταση, αλλά οποιοδήποτε κέρδος που μπορεί να υπάρξει από nnκάτι τέτοιο δεν εφαρμόζεται ευρέως. nnΔυστυχώς οι εφαρμογές τόσο του νεον όσο και του αργον στην αποσυμπίεση δεν είναι γνωστές και η προσπάθεια αξιοποίησης τους σήμερα, είναι κατά πολύ ζήτημα μαντείας και επιστημονικής κρίσης και πρόκειται για μεθόδους που δεν βασίζονται πάντα σε πραγματικά γεγονότα. nnΤο εργαστήριό μας ασχολήθηκε με την εξέταση αυτών των αερίων πριν 25 χρόνια. Η κοινωνία των εξειδικευμένων καταδύσεων κάνει κάτι τέτοιο τώρα με μη εργαστηριακό τρόπο.nnΔεν θέλω να το κριτικάρω αυτό μια και είναι ένας από τους τρόπους που προοδεύουμε, αλλά δεν είμαι ιδιαίτερα αισιόδοξος σχετικά με τις πιθανότητες μιας ανακάλυψης σε αυτόν τον τομέα. nnΌσον αφορά τη χρήση του αργον στην πλήρωση στεγανής στολής εκεί προσφέρει πολλά πλεονεκτήματα σε αυτή την εφαρμογή έχει κατά πολύ χαμηλότερη θερμική αγωγιμότητα από το ήλιον τον αέρα και έτσι παρέχει καλύτερη μόνωση και αξίζει τον τρόπο.nnnΚ.Θ: Πόσο σημαντικό είναι το υδρογόνο στις καταδύσεις ?nnΤο πλεονέκτημα του υδρογόνου, είναι η χαμηλή του πυκνότητα. Είναι ένα μετριοπαθές ναρκωτικό αέριο και είναι τόσο δύσκολο να απαλλαγεί κανείς από αυτό κατά την αποσυμπίεση όσο και από το άζωτο. Είναι όμως λιγότερο πυκνό ακόμα και από το ήλιον και σε πειράματα που έκανε η COMEX αποδείχθηκε ότι το υδρογόνο μπορεί να προσφέρει πλεονεκτήματα στους δύτες σε πολύ βαθιές καταδύσεις.nnΓια παράδειγμα η μείωση της πυκνότητας είναι αρκετή ώστε να παρέχει στο δύτη την δυνατότητα να αναπνεύσει από τη μύτη. Τα πλεονεκτήματα εδώ είναι ότι καταλήγει σε έναν πιο αποτελεσματικό ύπνο και nnγενικότερα μειώνει την πιθανότητα αναπνευστικής μόλυνσης. Προφανώς το υδρογόνο λόγω της εύφλεκτης φύσης του, είναι δύσκολο στη χρήση του, αλλά αυτό το πρόβλημα μπορεί να ξεπεραστεί όταν κάποιος είναι nnαποφασισμένος να ασχοληθεί.nnΑφού τα μείγματα δεν μπορεί να τα αναπνεύσει κανείς ρηχά λόγω της ευφλεκτότητας είναι αναγκαίο να γυρίσουμε στο μείγμα ήλιου κατά τη διάρκεια της αποσυμπίεσης και αυτό έχει αποδειχθεί ότι μπορεί να προκαλέσει προβλήματα αν δεν γίνει αργά και προσεκτικά.nnΜία άλλη πιθανή εφαρμογή του υδρογόνου που μπορεί να το κάνει πολύ πιο αποτελεσματικό και τελικά πιο ευεργετικό, είναι ότι έχει ανακαλυφθεί σε εργαστηριακά πειράματα με ζώα και άλλες μορφές ζωής, ότι συγκεκριμένα ένζυμα καίνε το υδρογόνο ή το καταναλώνουν όταν συνδυαστεί με οξυγόνο και μετατραπεί σε νερό. Επειδή φαίνεται από έρευνες στην μεταφορά αερίου ότι ένα πολύ μικρό μέρος του αερίου μπορεί να παρουσιαστεί στο σώμα όταν εμφανιστεί η νόσος της nnαποσυμπίεσης, η χρήση μιας μεθόδου με ένζυμα για να απομακρύνουμε μέρος του υδρογόνου από τους ιστούς του σώματος μπορεί να αποδειχθεί πλεονεκτική και να παρέχει και να παρέχει μια υπερτιμημένη μέθοδο αποσυμπιεσης. nnΚ.Θ: Τι πίνακες θα πρέπει να χρησιμοποιούν οι ερασιτέχνες αυτοδύτες ?nnΕξ ορισμού ( στις Η.Π.Α τουλάχιστον ) οι ερασιτέχνες αυτοδύτες δεν κάνουν καταδύσεις με αποσυμπίεση.nnΑυτό όμως φαίνεται ότι αλλάζει και σίγουρα στην Ευρώπη είναι πιο αποδεκτό να κάνει ο αυτοδύτης στάσεις αποσυμπίεσης από ότι στις Η.Π.Α. Είναι προτιμότερο να γίνονται στάσεις από το να προωθούνται οι πίνακες άνευ nnστάσεων. Για καταδύσεις που απαιτούν στάσεις οι πίνακες DCIEM είναι ίσως πιο αξιόπιστοι από τους πίνακες του ναυτικού των Η.Π.Α. nnΗ μείωση του χρόνου χωρίς στάσεις κάνει την κατάδυση λίγο πιο συντηρητική αλλά ίσως όχι τόσο όσο μπορεί να πιστεύει ο αυτοδύτης. nnΑυτό που πιστεύεται από τους περισσότερους είναι ότι μια στάση "ασφαλείας" στα 3-5 msw μπορεί να είναι πιο αποτελεσματική από την αφαίρεση μερικών λεπτών από τον χρόνο στον πυθμένα. Για τους δύτες που κάνουν καταδύσεις πολλαπλών επιπέδων έχει εξετασθεί η PADI η οποία προσφέρει μια ελκυστική μέθοδο που αποτελεί δίκαια μια μοναδική ικανότητα πραγματοποίησης πολύ - επίπεδων και επαναληπτικών καταδύσεων, μέσα nnστο πλαίσιο της κατάδυσης χωρίς στάσεις. Ένας άλλος τρόπος κατάδυσης αν σας προκαλεί ανησυχία η αποσυμπίεση είναι η χρήση καταδυτικού υπολογιστή.nnΕδώ υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός επιλογών και θα ήταν δύσκολο να προτείνω ποιο να χρησιμοποιήσετε (πιστεύω ότι όλα μπορούν να ανταποκριθούν στις ερασιτεχνικές καταδύσεις άνευ στάσεων που δεν είναι πολύ ριψοκίνδυνες). nnΘα πρότεινα όμως αν πρόκειται να αγοράσετε ένα υπολογιστή να πάρετε ένα που καταγράφει το προφίλ (της κατάδυσης) έτσι ώστε να μπορείτε να κρατάτε αρχείο της ακριβής έκθεσης. nnΈνα άλλο πλεονέκτημα των καταδυτικών υπολογιστών, είναι ότι αρκετοί από αυτούς είναι συνδεδεμένοι με την παροχή αέρα και χειρίζονται την κατάδυση μέσα στα πλαίσια τόσο της αποσυμπίεσης όσο και των λογιστικών αερίων.nnΚ.Θ: Εξηγείστε μας τη σημασία των λογάριθμων στους πίνακες αποσυμπίεσης.nnΟι υπολογισμένοι λογάριθμοι που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή πινάκων αποσυμπίεσης είναι πραγματικά - πρακτικά εργαλεία για το πέρασμα από την εμπειρία της κατάδυσης του παρελθόντος στην κατάδυση του μέλλοντος. nnΆσχετα με τον τρόπο που περιγράφονται έχουν ουσιαστικά πολύ μικρή πραγματική σχέση με ότι συμβαίνει στο σώμα.nnΕπιτρέπουν ωστόσο σε αυτόν που τους αναπτύσσει να παράγει προφίλ αποσυμπίεσης που μπορεί να εφαρμοστούν εμπειρικά μέχρι το σημείο που είναι αξιόπιστοι. nnΟ παράγοντας που προσδιορίζει αν ένας πίνακας είναι καλός δεν είναι τόσο ο λογάριθμος όσο το σύνολο της πρακτικής εμπειρίας που λαμβάνεται υπόψη από τον λογάριθμο. Η αριθμητική δεν είναι χρήσιμη για την αποσυμπίεση, η εμπειρία είναι. Η λέξη "ιστός" είναι ακατάλληλη όταν χρησιμοποιείται με έναν λογάριθμο. Η σωστή λέξη είναι "τμήμα".nnΒασικά, υποθέτω, ότι αυτό που θέλετε να μάθετε είναι η (μέθοδος Haldanian) μέθοδος για τον υπολογισμό πινάκων αποσυμπιεσης. Αυτό το "μοντέλο" δέχεται ότι το σώμα αποτελείται από ένα αριθμό τμημάτων (ο αριθμός από αυτά που χρησιμοποιείται είναι αυθαίρετος -μπορεί να προκύψει το ερώτημα πόσες στήλες θα ταιριάξουν - χωρέσουν στο print - out ενός υπολογιστή - μισή ντουζίνα ή λίγο περισσότερες αρκούν). nnΤώρα, ένα τμήμα είναι ένα τμήμα του σώματος που χειρίζεται ένα αδρανές αέριο (το άζωτο στις καταδύσεις με αερα) με τον ίδιο τρόπο και στο ίδιο ποσοστό. nnΓενικά η τεχνική εδώ είναι η χρήση ενός υπολογισμού που υποθέτει ότι το αδρανές αέριο καταλαμβάνει το χώρο αυτών των τμημάτων.nnΗ ποσότητα που απορροφάτε εκφράζεται μέσα στα πλαίσια της επιμέρους πίεσης (η οποία θα επέτρεπε τον υπολογισμό του όγκου αν γνωρίζει κανείς τη διαλυτότητα του αερίου στον ιστό, αν και συνήθως η διαλυτότητα δεν nnκαταγράφεται ευθέως και οι φορτώσεις συνδέονται με την μερική πίεση). Η μέθοδος Haldane είναι απλά ένα σύστημα αρχειοθέτησης που δέχεται ότι το αέριο απορροφάτε από αυτά τα τμήματα και κατά την αποσυμπίεση ή την άνοδο nnαποπνέεται με έναν τρόπο καθρεφτίσματος του ρυθμού της ανόδου.nnΟ λογάριθμος προκαλεί τον περιορισμό της ανόδου ( την σταματά ή την καθυστερεί ) όταν η φόρτωση αερίων υπερβαίνει κάποια όρια που έχουν οριστεί από την εμπειρία. nnΣτην πρακτική υπάρχουν συνήθως όρια για κάθε τμήμα, σε κάθε βάθος (πραγματική πίεση ).nnΑυτό δουλεύει γιατί έχει προσαρμοστεί - καθοριστεί εμπειρικά όχι γιατί αντανακλά απαραιτήτως για το τι ακριβώς συμβαίνει στο σώμα, αλλά είναι ένα χρήσιμο εργαλείο. Άλλοι λογάριθμοι χρησιμοποιούν διαφορετικές μεθόδους.nnΚάποιοι χρησιμοποιούν θεωρητική ή υποθετική ανάπτυξη φυσαλίδων, αλλά ισχύει το ίδιο και εκεί.nnΠρόκειται για μία υποθετική δομή και δεν είναι κατ' ανάγκη αυτό που πραγματικά συμβαίνει. nnΑλλά και πάλι δουλεύει γιατί έχει μία πρακτική βάση που έχει σχέση με την εμπειρία.nnΚ.Θ: Είναι ασφαλείς οι πίνακες του ναυτικού των Η.Π.Α. ?nnΚατά την γνώμη μου η λέξη "ασφαλής" είναι ακατάλληλη όταν αναφερόμαστε σε nnπίνακα αποσυμπίεσης. Κανένας πίνακας δεν είναι απόλυτα ασφαλής. Προτιμώ τον όρο αξιόπιστος.nnΑν "ασφαλής" σημαίνει αποδεκτός κίνδυνος εμφάνισης της νόσου του δύτη για τα περισσότερα είδη ερασιτεχνικής κατάδυσης, οι πίνακες του πολεμικού ναυτικού των Η.Π.Α παρέχουν έναν αποδεκτό βαθμό ρίσκου. nnΌταν οι πίνακες του πολεμικού ναυτικού χρησιμοποιούνται σε αποσυμπιέσεις με στάσεις στην κλίμακα βαθύτερη από τα 40 μέτρα για κάθε άλλο παρά μικρά χρονικά διαστήματα γίνονται πολύ αναξιόπιστοι (ή ριψοκίνδυνοι ή μη ασφαλείς αν προτιμάτε). Οι πίνακες μεγάλης - εξαιρετικής έκθεσης είναι πολύ αναξιόπιστοι.nnH Ερευνα που έγινε για να παραχθεί ένα νέο σετ πινάκων αποσυμπιεσης για το ναυτικό των Η.Π.Α υποστηρίζει ότι τα επιτρεπόμενα σχετικά μεγάλης διαρκείας χρονικά διαστήματα στον πυθμένα χωρίς σταθμούς σε ρηχές εκθέσεις είναι nnυπερβολικά μεγάλα, και για να είναι το ρίσκο αποδεκτό πρέπει αυτά τα χρονικά διαστήματα να μειωθούν - και πρόκειται να συμπεριληφθούν στους νέους πίνακες του πολεμικού ναυτικού των Η.Π.Α που θα εκδοθούν προσεχώς.nnΚάποιοι καινούριοι πίνακες, οι DCIEM και οι Dutch για παράδειγμα και ίσως και οι νέοι Γαλλικοί πίνακες, είναι πιο συντηρητικοί. Ακόμα και η PADI είναι πιο συντηρητική για το μοντέλο της ερασιτεχνικής κατάδυσης από ότι το Αμερικανικό πολεμικό ναυτικό. nnΚ.Θ: Ποια είναι η γνώμη σας για τους καταδυτικούς υπολογιστές (κομπιούτερ) ?nnΌταν χρησιμοποιούνται συντηρητικά οι καταδυτικοί υπολογιστές, είναι πολύ χρήσιμοι.nnΕπιτρέπουν στην αποσυμπίεση να προσαρμοστεί στην κατάδυση που πραγματικά εκτελείται, παρά σε μία υποθετική.nnΑν χρησιμοποιηθούν στο έπακρο δεν θα είναι τόσο συντηρητικοί όσο οι πίνακες, κατά μέσο όρο, αλλά η εμπειρία μας με τους καταδυτικούς υπολογιστές έχει δείξει ότι τα αποτελέσματα είναι τουλάχιστον το ίδιο καλά με εκείνα των πινάκων ίσως και λίγο καλύτερα. nnΤο πρόβλημα με τους καταδυτικούς υπολογιστές είναι ότι ο κόσμος γενικά αναγνωρίζει ότι οι πίνακες είναι συμβουλευτικοί και τους χρησιμοποιεί αναλόγως, ενώ έχουν την τάση να πιστεύουν ότι ένας καταδυτικός υπολογιστής προβάλλει οδηγίες ή εντολές και αυτή είναι μια διαφορετική άποψη, μία διαφορετική τοποθέτηση.nnΈνας καταδυτικός υπολογιστής είναι επίσης συμβουλευτικός και πρέπει να χρησιμοποιείται με καλή κρίση και υπεύθυνη αντιμετώπιση. Οι καταδυτικοί υπολογιστές έχουν μπει πλέον στη ζωή μας και βελτιώνονται συνεχώς. nnΌπως ανέφερα, αυτό που θα ήθελα να δω να εφαρμόζεται είναι η καταγραφή των προφίλ των καταδύσεων - ώστε να υπάρχει ένα αρχείο. Μέχρι στιγμής αυτό δεν γίνεται από όλους.nnΚ.Θ: Πιστεύετε ότι θα ήταν δυνατό να οργανωθούν στην Ελλάδα σεμινάρια για τους αυτοδύτες ?nnΝαι, ασφαλώς. Σεμινάρια πάνω στις διαφορετικές απόψεις για την αποσυμπίεση και την καταδυτική ασφάλεια θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν και να περιλαμβάνουν έναν αριθμό ανθρώπων από την Ελλάδα, γιατί υπάρχουν αρκετοί που θα μπορούσαν να συνεισφέρουν ουσιαστικά σε κάτι τέτοιο.nnΚ.Θ: Ποια είναι τα σχέδιά σας για το μέλλον?nnΑπό μία πλευρά τα μελλοντικά μου σχέδια είναι να συνεχίσω στο παρόν. Δεν σκοπεύω να παραιτηθώ.nnΘα συνεχίσω να εκμεταλλεύομαι κάθε ευκαιρία που μου δίνεται να εκτελώ εργασίες αποσυμπίεσης και να συμβουλεύω τον κόσμο πάνω στην αποσυμπίεση και την καταδυτική φυσιολογία, τα συστήματα ασφαλείας, και άλλα παρόμοια πράγματα. nnΑσχολούμαι ιδιαίτερα με την έκδοση του περιοδικού "Pressure" και για μένα αποτελεί πρόκληση και πιστεύω ότι θα συνεχιστεί. Ως σύμβουλος και ανεξάρτητος φυσιολόγος πρέπει να αξιοποιώ όλες τις ευκαιρίες που μου παρουσιάζονται και να κάνω ότι μπορώ για να βρίσκομαι στον τομέα πού έχω εμπειρία και με ενδιαφέρει. nnΚ.Θ: Θα θέλατε να στείλετε ένα μήνυμα στους Έλληνες αυτοδύτες ?nnΕν μέρει έχω ήδη στείλει. Το κύριο μήνυμα πιστεύω ότι είναι να είναι υπεύθυνοι, γνώστες των κινδύνων που συναντά ο αυτοδύτης, να προετοιμάζονται για τους κινδύνους αυτούς, να τους αντιμετωπίζουν και να χαίρονται την κατάδυση.nnΣημειώσεις :nΜε ευθύνη του Κώστα Θωκταρίδη έγιναν η εξής αλλαγές στην μετάφραση η ορολογία : "Technical diving" έχει μεταφραστή ως εξειδικευμένες καταδύσεις.nnInterview with Dr. Bill Hamilton & εδώ .. nhttp://www.cisatlantic.com/trimix/Hamilton/hamilton.htm