ΜΕΡΕΝΤΑ: Σχίσμα Μπούφων,Σπήλαιο Κρησφύγετο & Τρύπα Ληστή

Όσο θα υπάρχουν οι ακούραστοι εκείνοι βοσκοί που οργώνουν καθημερινά τις πλαγιέςnτων βουνών θα συνεχίζεται ραγδαία η ανακάλυψη νέων (ή ξεχασμένων) σπηλαίων με αποτέλεσμαnτην πλήρη σπηλαιολογική καταγραφή μιας περιοχής. nnΤέτοια περίπτωση είναι και οι κτηνοτρόφοι αδελφοί Αποστολάκη, γεννημένοι στον Κορυδαλλό, μεnκαταγωγή από Κρήτη και μόνιμοι κάτοικοι Κουβαρά Aττικής εδώ και 3 περίπου δεκαετίες. Είναι οι nαπόλυτοι σπηλαιογνώστες της Μερέντας και τακτικοί «πληροφοριοδότες» των σπηλαιολόγων. nΜαζί με τα κοπάδια τους έχουν γιδοστρατίσει όλο σχεδόν το βουνό και έχουν ερευνήσειnκαι τα πλέον δύσβατα σημεία ορμώμενοι από το επίσης ορεινό τους πάθος, το χειμερινό κυνήγι... nnn
________________________________________________________________________________________________

ΣΧΙΣΜΑ ΤΩΝ ΜΠΟΥΦΩΝ
________________________________________________________________________________________________

Ήταν αρχές Ιουλίου όταν ο Παναγιώτης Αποστολάκης μου έδειχνε από τους πρόποδες της βόρειας Μερέντας
(θέση νέου Ιπποδρόμου) χαρακτηριστικό βράχινο έξαρμα εντός της ρεματιάς που καταλήγει στα
ανατολικά λατομεία, ακριβώς απέναντι από τον Ιππόδρομο.
«Ξεκίνα από τους πρόποδες και εκεί που ενώνεται η κύρια ρεματιά με μια μικρότερή της θα δεις το nσχίσμα ακριβώς πίσω από τον μεγάλο βράχο. Παλιά τα πρόβατα περνούσαν την μικρή ρεματιά και nέμπαιναν στο εσωτερικό του. Σήμερα πλέον είναι αδιάβατη η είσοδός του...», μου είπε.

Ένα από τα επόμενα απογεύματα ξεκίνησα την ανάβαση περνώντας ξυστά στο ανατολικό τοίχωμα των
λατομείων ώστε να προσεγγίσω την σύγκλιση των δύο ρεμάτων όπου βρισκόταν το σχίσμα. Στα +370m
υψόμετρο είδα στην μικρή ρεματιά την είσοδο μεγαλοπρεπούς σχίσματος, εντελώς αόρατη από τους
πρόποδες και από την κορυφή.



Η πρόσβαση στην είσοδο από την μικρή ρεματιά είναι αδύνατη καθ'ότι πυκνά αγκαθωτά βάτα υποχρεώνουν rnσε περιμετρική παράκαμψη και προσέγγιση από μεγαλύτερο υψόμετρο.



Καθώς πλησίαζα το σχίσμα σε απόσταση ~50μέτρων πετάχτηκε από το εσωτερικό του μεγάλος μπούφος με rnεντυπωσιακό άνοιγμα φτερών μοιάζοντας εκπληκτικά με αετό! Στην προσέγγισή μου στο χείλος του rnσχίσματος ένας δεύτερος απογειώθηκε με κατεύθυνση προς τα λατομεία. rnΣυνέχισα απτόητος πατώντας πάνω σε παραφυάδες συκιάς που κάλυπταν εντελώς το δάπεδο της εισόδου. rnΤότε ήρθα σε απόσταση αναπνοής με τον τρίτο της παρέας των ιπτάμενων κατοίκων του σχίσματος. rnΈμεινα παγωμένος μόλις το νυκτόβιο αρπακτικό με προσπέρασε κατά την έξοδό του και οι μεγάλες του rnφτερούγες μου έκρυψαν τον ουρανό! rnΠοιος άραγε ήταν ο ισχυρός εκείνη την στιγμή; Ο θρασύς εισβολέας με το GPS ή μήπως το ξαφνιασμένο rnαρπακτικό με τα γαμψά νύχια;



Τα 3 αρπακτικά που συνάντησα ήταν μπούφοι (bubo-bubo ή Εagle Owl) μεγάλου μεγέθους (~70cm ύψος), rnκαστανέρυθρου χρώματος

rn(φωτό από το διαδίκτυο)

με μέγιστο άνοιγμα φτερών ~2m. Κατά την πτήση τους μοιάζουν με αετό στην κίνηση των φτερών αλλάrnκαι στην επιβλητικότητα του σχήματος...

rn(φωτό από το διαδίκτυο)

rnΤο σχίσμα έχει βάθος ~10m , μήκος ~25m, πλάτος 2~3m. H είσοδος γίνεται από το κάτω άκρο του απ'rnευθείας στον πυθμένα χωρίς χρήση σχοινιού. Το δάπεδο είναι κατηφορικό και καταλήγει ~4m χαμηλότερα rnαπό την είσοδο. Μεγάλη συκιά ριζώνει στο τέλος του πυθμένα και με έρπουσα πορεία φτάνει μέχρι τηνrnέξοδο.



Το σχίσμα τελειώνει σε στενή οπή όπου (σύμφωνα με τον Παναγιώτη Αποστολάκη), τον χειμώνα εξέρχεται rnνέφος υδρατμών! Πιθανότατα, λοιπόν, να υπάρχει περαιτέρω συνέχεια...

rnΤα απρόοπτα όμως συνεχίστηκαν...rnΚαθώς βρισκόμουν στο βαθύτερο σημείο είχα την πρώτη μου (ελπίζω και τελευταία) εμπειρία σεισμού σε rnσπήλαιο!!! rnrnΔόνηση πολλών βαθμών Richter συντάραξε το σύμπαν γύρω μου και αν δεν ήταν τόσο στιβαρό rnτο πέτρωμα των τοιχωμάτων το σχίσμα θα γινόταν ο θολωτός μου τάφος!... rnΉταν 8.30 το δειλινό και δεν γνώριζα ότι τέτοια ώρα καθημερινά ξεκινουν οι εκρήξεις στο κάτωθεν rnλατομείο που απέχει μόλις 50m από το σχίσμα...rnrnΌποιος στο εξής δοκιμάζει αναβάσεις στην βόρεια περιοχή του βουνού ας έχει υπ' όψη του και το ωράριο rnτων λατόμων...!



rn_______________________________________________________________________________________________________

[color=brown:3r1is50d]ΤΟ ΒΟΥΝΟ ΤΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣrn_______________________________________________________________________________________________________

Διαβάζοντας τα «Βουνά της Αττικής» του Ν.Νέζη (2003) στο κεφάλαιο «Μερέντα», υπάρχει η αναφορά:

...nΒοσκοί της περιοχής μου γνώρισαν και την ύπαρξη ενός ακόμαnσπηλαιοβαράθρου (καθως και ενός μεγάλου σχίσματος) που βρίσκεταιnστην αρχή της μεγαλύτερης ρεματιάς του βουνού, που ξεκινάει σχεδόν nαπό τις δολίνες του οροπεδίου της κορυφής και φτάνει μέχρι το λατομείο nστη βόρεια πλευρά. Πιθανώς βρίσκονται βόρεια της κορυφής και σε ύψος 500μ. nπερίπου, στη βάση των δύο μεγάλων βράχων της αρχής της ρεματιάς. Είναι αδύνατηnη προσπέλαση σ' αυτά από την πολύ πυκνή βλάστηση (πουρνάρια και αγριελιές).nnΠιθανώς ο τοπικός θρύλος που μιλάει για τη βέρα Φάλκο ή Βέρα Ντράκο δηλ. nτρύπα του όρνιου ή τρύπα του δράκου (φτερωτό φίδι) να εννοεί αυτές.n...nnnΚατά πάσα πιθανότητα το «μεγάλο σχίσμα» που ανέφεραν οι βοσκοί στον Ν.Νέζη είναι το «Σχίσμα των nΜπούφων». Τούτο δεν βρίσκεται στην ρεματιά που αναφέρει ο Νέζης (όπου το σπηλαιοβάραθρο «Βέρα Ντράκο») nαλλά στην αμέσως διπλανή ρεματιά. Άλλωστε, είναι το μεγαλύτερο σχίσμα που έχει βρεθεί μέχρι στιγμής nστην βόρεια πλευρά. Επίσης λόγω και της κατοίκησής του από αετόμορφα αρπακτικά (μπούφους) θα μπορούσε nδικαιωματικά να ονομαστεί και «Βέρα Φάλκο» (τρύπα του γερακιού), σε αντιδιαστολή της ονομασίας n«Βέρα Ντράκο» που δόθηκε στο γνωστό (από το 2004) σπηλαιοβάραθρο της περιοχής.nnnΣχετικά με τον θρύλο του Δράκου της Μερέντας, στο άρθρο «Το Βουνό του Αίματος» του [color=darkblue:3r1is50d]Δημ. Χατζόπουλου n(ή ΠΕΖΟΠΟΡΟΥ) στο φύλλο 20/10/1921 της εφημερίδας «ΕΜΠΡΟΣ» αναφέρονται τα κάτωθι:n n...nΗ κάθοδος εκ της μεσημβρινής πλευράς προς τον κάμπον του Κουβαρά και των nΚαλυβίων (του Εννεαπύργου, ως γνωρίζομεν ήδη από την παρούσαν στήλην), είναιnδυσχερεστέρα. Κακοτοπιά. Αλλά δεν διαρκεί πολύ. Επί της πλευράς ταύτης δυτικώςnεις ρευματιάν είνε η «Σπηλιά του δράκου». Ανατολικώς άλλη σπηλιά. Αμφότεραι nμεγάλαι δεν είνε. Η πρώτη έχει και ίχνη υδραγωγείου. Εδώ μπορεί να ακούσωμεν nτην τοπικήν παράδοσιν:nnΗ σπηλιά εχρησίμευε ως φωληά ορνέου, το οποίον δεν ήτο απλώς πουλί, αλλά φείδιnμε φτερά. Δράκος. Το έλεγαν φάλκο (γεράκι). Η σπηλιά έχει το αλβανικόν όνομαn«βέρα ντρακό». Τρύπα του δράκου. Εις το βάθος της είνε «πλατεία» με περιφέρειαnδέκα μέτρων. Ανθρώπινα οστά περιέχει. Προέρχονται από τα θύματα του φάλκου. Κάθε nΣάββατον κατέβαινε εις την εκκλησίαν του Αγίου Γεωργίου, εις τον κάμπον, ανήρπαζεnτην ωραιοτέραν γυναίκα, που ήταν καλλίτερα «αλλαγμένη» και «με περισσότερα ασημικά»,nτην ανέβαζε εις την τρύπαν και την έτρωγε. Τέλος ο άγιος Γεώργιος εφόνευσε τον nδράκοντα και ανεκούφισε τον πληθυσμόν. Το τμήμα εκείνο του βουνού φέρει την ονομασία n«ρίζα γκιάκου» (βουνό του αίματος).n...

Από την αντιπαράθεση των παραπάνω κειμένων του Ν.Νέζη και του Δ.Χατζόπουλου προκύπτουν τα εξής:

α) Oι βοσκοί που συνάντησε ο Ν.Νέζης μίλησαν για το σπηλαιοβάραθρο και το σχίσμα (χωρίς ακριβήrnυπόδειξη της θέσης) και πιθανότατα δεν γνώριζαν τον θρύλο του δράκου της Μερέντας. Εκεί οδηγούμαστεrnαπό την διστακτικότητα του Νέζη να ταυτίσει απόλυτα τα δύο αυτά καρστικά με την τρύπα του Δράκου.

β) Η πρώτη γνωστοποίηση του θρύλου του Δράκου έγινε από τον Δ.Χατζόπουλο το 1921. Ο Νέζης απλώςrnαναπαράγει τον θρύλο στο βιβλίο του και προσπαθεί να τον τοποθετήσει σε σπήλαια.

γ) Το κείμενο του Δ. Χατζόπουλου παρέχει κάποιες (ασαφείς όμως) ενδείξεις της θέσης της «Τρύπας του Δράκου».rnΤο τοποθετεί στα δυτικά της Νότιας παρειάς της Μερέντας, εντός ρεματιάς, δηλαδή κοντά στο Καστρί. Επίσηςrnαναφέρει και την ύπαρξη δεύτερου σπηλαίου στα ανατολικά της νότιας πλευράς, δηλ. κοντά στον Κουβαρά.rnΜέχρι σήμερα γνωρίζουμε στην Νότια Μερέντα την σπηλιά του Κουβαρά (ανατολικό άκρο νότιας πλευράς), το rnβάραθρο του Αγ. Γεωργίου (μέσον νότιας πλευράς) και το Βέρα Ντράκο (κοντά στο Καστρί αλλά στην Βόρεια rnπλευρά). Κανένα από τα γνωστά αυτά σπήλαια δεν βρίσκεται κοντά στην τοποθετούμενη από τον Χατζόπουλο rn«Τρύπα του Δράκου». Εντύπωση επίσης προκαλεί η αναφορά για ίχνη υδραγωγείου στην σπηλιά.

δ) Υπάρχουν αμφιβολίες στο ότι ο Δ.Χατζόπουλος επισκέφθηκε ο ίδιος τις δύο σπηλιές που αναφέρει. Μάλλον rnμεταφέρει μαρτυρίες ντόπιων κυνηγών ή βοσκών.

_______________________________________________________________________________________________________

[color=darkblue:3r1is50d]ΣΠΗΛΑΙΟ «ΚΡΗΣΦΥΓΕΤΟ»rn_______________________________________________________________________________________________________rn rnΑρχές Ιουνίου ο Κώστας Αποστολάκης μου έδειξε μικρό σπήλαιο με απότομη είσοδο στην βόρεια Μερέντα.rnΞεκινήσαμε από τις δολίνες του οροπεδίου της κορυφής και αρχίσαμε να κατηφορίζουμε με κατεύθυνση προςrnαεροδρόμιο. Μετά από 450m πορείας βρεθήκαμε στην είσοδο του σπηλαίου σε υψόμετρο +530m κοντά στην έναρξηrnτης ρεματιάς που περνά από το «Σχίσμα των Μπούφων» για να καταλήξει στα ανατολικά λατομεία.

Το σπήλαιο αποτελεί ένα πρώτης τάξης κρησφύγετο! H είσοδός του γίνεται ορατή μόνο στα τελευταία 3 μέτραrnαπό το χείλος της, βρίσκεται σε δύσβατη περιοχή από σχοίνα και από το σημείο αγναντεύεις όλη την πεδιάδαrnτων Μεσογείων. Επίσης, έχει ικανές διαστάσεις καταφυγίου για 2~4 άτομα (προστασία από βροχή, ήλιο καιrnάγρια ζώα)



Μέσα Ιουλίου έγινε επίσκεψη εξερεύνησης στο σπήλαιο με την Πέλη Φιλιππάτου και τον Βαγγέλη Νικολάου απόrnτην Ε.Σ.Ε. Χρειάστηκε πρόχειρο αρμάτωμα για την κατάβαση με ασφάλεια των 4 μέτρων της εισόδου. Πρόκειταιrnγια επιμήκη κατηφορικό θάλαμο (-30ο κλίση δαπέδου) μεγίστoυ οριζοντίου μήκους 11.0m και πλάτους 5.40m. rnH οροφή έχει σχήμα αψίδας μεγίστου ύψους 5.40m με ανύπαρκτο διάκοσμο.



rnΣτο τέλος του θαλάμου υπήρχαν ίχνη φωτιάς (αιθάλη στα τοιχώματα και στρώμα στάχτης στο δάπεδο). Ο ΚώσταςrnΑποστολάκης πέρασε κάποιες καταιγίδες στην σπηλιά ανάβοντας φωτιά για ζέσταμα αλλά ίχνη φωτιάς υπήρχανrnστο εσωτερικό και πριν την ανακαλύψει...



Παρατίθεται και η χαρτογράφηση της Πέλης σύμφωνα με τις μετρήσεις του Β.Νικολάου



rn_______________________________________________________________________________________________________

[color=darkblue:3r1is50d]ΤΡΥΠΑ ΤΟΥ ΛΗΣΤΗrn_______________________________________________________________________________________________________

Την ίδια μέρα του Ιούλη επισκεφθήκαμε και την Τρύπα του Ληστή, με πρώτη επίσημη παρουσίαση το 2004 στηνrn7η Σπ. Συνάντηση του Ναυπλίου από την Πέλη Φιλιππάτου. Είναι κι' αυτό ένα από τα σπήλαια που υποδείχθηκανrnαπό τους αδελφούς Αποστολάκη. Συγκεκριμένα, ο Παναγιώτης Αποστολάκης είχε ακούσει από άλλον βοσκό ότι στηνrnτρύπα είχε κρύψει τα παλιά χρόνια ένας ληστής μια όμορφη κοπέλα από τα διπλανά χωριά. Ο θρύλος όμως αυτόςrnείναι άγνωστος στους γέροντες του Κουβαρά. Μάλλον έχει προέλευση από την περιοχή του Μαρκοπούλου.

Το βάραθρο βρίσκεται κοντά στον οικισμό των Πιλότων της βόρειας Μερέντας, σε υψόμετρο +330m.



Έχει διάμετρο ~6m, ελάχιστο βάθος από την είσοδο -6m και μέγιστο -10m. To δάπεδο αποτελείται από κατηφορική σάραrnμέχρι το χαμηλότερο σημείο του.



Την ώρα της επίσκεψης ο ληστής έλειπε..! rnΆφησε όμως ξοπίσω του δράκο να φυλά την ξεκλείδωτη κρυψώνα του...rnΕυτυχώς για μας ο δράκος-οχιά δεν είχε άγριες διαθέσεις και έτσι προλάβαμε να εξαφανιστούμε ευθύς μόλις τονrnαντιληφθήκαμε...



Έννοια σου ληστή και τον χειμώνα που θα κοιμάται ο δράκος σου θα μας ξαναδείς!!!

rnΜΥΡΡΙΝΟΥΣΙΟΣ