ΦΑΝΗΣ ΕΛΛΗΝΑΣ
Author ID 63
70 δημόσια posts
Post #4318 • 13 Sep 2006, 20:37 UTC
Η σπηλαιοκατάδυση στην Ελλάδα – σκέψεις για συζήτηση
Η αναμφισβήτητη πρόοδος της σπηλαιολογίας τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας δεν έχει αφήσει ανέγγιχτο τον τομέα της σπηλαιοκατάδυσης, που έχει να επιδείξει σημαντική δραστηριότητα.
Ας ξεκαθαρίσουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Η σπηλαιοκατάδυση δεν έχει καμία σχέση με τις καταδύσεις αναψυχής. Είναι η πιο ακραία μορφή σπηλαιολογικής εξερεύνησης και σαν τέτοια θα πρέπει να αντιμετωπίζεται με την ανάλογη σοβαρότητα.
ΤΑ ΑΞΙΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΠΗΛΑΙΟΚΑΤΑΔΥΣΗΣ (Κατά τον μακαρίτη Sheck Exley, πρωτοπόρο σπηλαιοδύτη, συγγραφέα αρκετών βιβλίων-εγχειριδίων για την σπηλαιοκατάδυση. Όλοι τα γνωρίζουμε, αλλά σκόπιμα αναφέρονται ξανά για υπενθύμιση και όχι μόνο.)
ΑΞΙΩΜΑ 1Ο
ΟΠΟΙΟΣΔΗΠΟΤΕ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΕΘΑΝΕΙ ΣΕ ΟΠΟΙΑΔΗΠΟΤΕ ΣΠΗΛΙΑ.
Ακόμη και ο πιο έμπειρος σπηλαιοδύτης μπορεί να χάσει την ζωή του και στην πιο «εύκολη» υποβρύχια σπηλιά, εάν υποθέσουμε ότι υπάρχει τέτοια. Η σπηλαιοκατάδυση δεν συγχωρεί λάθη και δικαιολογημένα θεωρείται η πιο επικίνδυνη ανθρώπινη δραστηριότητα. Οι στατιστικές των σπηλαιοκαταδυτικών ατυχημάτων παγκοσμίως αποδεικνύουν του λόγου το αληθές. Σε κάθε δύο ατυχήματα υπάρχει νεκρός.
ΑΞΙΩΜΑ 2Ο
ΚΑΜΙΑ ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΗ ΔΕΝ ΑΞΙΖΕΙ ΜΙΑΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΖΩΗ.
Καμία σπηλιά δεν είναι σημαντικότερη από την ανθρώπινη ζωή και όποιος πιστεύει το αντίθετο, δεν έχει θέση στην σπηλαιολογική κοινότητα γιατί είναι επικίνδυνος για τον εαυτό του και τους άλλους γύρω του.
ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ
Τα παρακάτω θέματα σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό έχουν απασχολήσει όλους μας. Τα έχουμε συζητήσει τόσο μεταξύ μας όσο και δημόσια στην προηγούμενη πανελλήνια συνάντηση. Στην Μονεμβασιά έχοντας όλοι έναν ακόμη χρόνο εμπειρίας, μπορούμε να ανταλλάξουμε ξανά τις απόψεις μας και να καταθέσουμε τις προτάσεις μας στην αντίστοιχη παράλληλη συνάντηση το απόγευμα του Σαββάτου, στις 23 Σεπτέμβρη.
Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΩΝ ΣΠΗΛΑΙΟΔΥΤΩΝ
Για πάρα πολλά χρόνια οι νέοι σπηλαιοδύτες εκπαιδεύονταν μαθητεύοντας δίπλα σε παλαιότερους σε μια διαδικασία που συνήθως διαρκούσε έως και χρόνια. Σήμερα δίνεται η δυνατότητα φοίτησης σε πολλά επίσημα ή μη σχολεία, διαφορετικών επιπέδων και βαθμίδων. Τα σχολεία αυτά διοργανώνονται είτε από παλιούς σπηλαιοδύτες έλληνες ή ξένους, που ουσιαστικά μεταφέρουν την εμπειρία τους, είτε συνηθέστερα από οργανισμούς πιστοποίησης αυτοδυτών που πουλάνε πτυχία θεωρώντας εσφαλμένα την σπηλαιοκατάδυση σαν μια ακόμη ειδική μορφή αυτόνομης κατάδυσης.
Τα πλεονεκτήματα της παλαιάς μεθόδου διδασκαλίας είναι ολοφάνερα αλλά η μεγάλη χρονική της διάρκεια στρέφει τους περισσότερους από αυτούς που θέλουν σήμερα να ασχοληθούν με το αντικείμενο, σε πολύ πιο σύντομες λύσεις.
Τα μικρής διάρκειας σχολεία μειονεκτούν σημαντικά, γιατί ακριβώς λόγω της μικρής τους διάρκειας, δεν δίνουν βάθος εμπειριών στον υποψήφιο σπηλαιοδυτη που καλείται σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα να αφομοιώσει πάρα πολλά.
Οι δε οργανισμοί αυτόνομης κατάδυσης διδάσκουν τεχνικές αμερικανικής συνήθως προέλευσης, που τις περισσότερες φορές ελάχιστη σχέση έχουν με την σπηλαιολογία και ακόμη χειρότερα είναι εντελώς ακατάλληλες έως και επικίνδυνες για τις συνθήκες που επικρατούν στα ελληνικά σπήλαια.
Όσο για την δημιουργία ελληνικής σχολής σπηλαιοκατάδυσης που συζητήθηκε έντονα στην προηγούμενη συνάντηση στην Καρδίτσα, όποιος από τους έλληνες σπηλαιοδύτες πιστεύει ότι ήδη έχει φτάσει στο επίπεδο να μπορεί να διδάξει και ακόμη περισσότερο να αναλάβει την τεράστια ηθική ευθύνη να ονομάσει κάποιον σπηλαιοδύτη υπογράφοντας ένα πτυχίο, είναι ελεύθερος να το πράξει.
Η ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΣΠΗΛΑΙΟΔΥΤΩΝ
Αποτελεί πάντοτε θέμα συζήτησης γιατί απαιτείται τυπικά για την αδειοδότηση από την Εφορεία Σπηλαιολογίας. Υπάρχουν ήδη κάποιοι πιστοποιημένοι είτε από ελληνικούς είτε από ξένους φορείς και αρκετοί σπηλαιολόγοι με μικρότερη ή μεγαλύτερη εμπειρία στο αντικείμενο χωρίς επίσημη πιστοποίηση. Στην αυτόνομη κατάδυση η πιστοποίηση έχει εμπορευματοποιηθεί σε μεγάλο βαθμό και μοιραία κάποια στιγμή το ίδιο θα συμβεί και στην σπηλαιοκατάδυση. Κατά καιρούς έχουν προταθεί διάφορες λύσεις για το θέμα αλλά καμία δεν το καλύπτει ικανοποιητικά. Το ζήτημα δεν είναι να στηθεί μια ακόμη μηχανή παραγωγής πτυχίων αλλά να εξασφαλιστεί ότι όσοι πιστοποιηθούν θα έχουν πραγματικά τις γνώσεις, την ικανότητα και την εμπειρία να καταδυθούν με ασφάλεια στο ιδιαίτερα απαιτητικό περιβάλλον των σπηλαίων.
Η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΣΠΗΛΑΙΟΚΑΤΑΔΥΤΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ
Σημαντικά βήματα έχουν γίνει σε αυτήν την κατεύθυνση τα τελευταία χρόνια κυρίως μέσω του διαδικτύου, με την αξιέπαινη πρωτοβουλία συγκεκριμένων σπηλαιοδυτών. Η επικοινωνία και η συνεργασία μεταξύ των ελλήνων σπηλαιοδυτών έχει αυξηθεί σε μεγάλο βαθμό με αποτέλεσμα να είναι πλέον εφικτές μεγαλύτερης κλίμακας εξερευνητικές αποστολές, αδιανόητες πριν από μερικά χρόνια.
Στον αντίποδα η αυξημένη δημοσιότητα δημιούργησε ένα ρεύμα νέων υποψήφιων σπηλαιοδυτών που η σπηλαιοκαταδυτική κοινότητα δεν ήταν έτοιμη να χειριστεί με ενιαίο και αποτελεσματικό τρόπο. Ο φόβος να γίνει η σπηλαιοκατάδυση μόδα είναι πλέον υπαρκτός και στην περίπτωση που αυτό συμβεί, αναπόφευκτα θα πληρώσουμε βαρύ φόρο αίματος.
Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΣΠΗΛΑΙΟΚΑΤΑΔΥΤΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ
Όπως φάνηκε στην συνάντηση της αντίστοιχης επιτροπής της UIS στο τελευταίο παγκόσμιο συνέδριο πέρυσι στον Κάλαμο, οι ξένοι σπηλαιοδύτες συνδέονται μεταξύ τους με πολύ χαλαρούς δεσμούς. Οι περισσότεροι αναγνωρίζουν το πρόβλημα της ομοιογένειας της εκπαίδευσης και της πιστοποίησης ακατάλληλων σπηλαιοδυτών από τους καταδυτικούς οργανισμούς, αλλά προτιμούν να μεταθέσουν το πρόβλημα σε εθνικό ή ατομικό επίπεδο.
Οι ευρωπαίοι διαφωνούν ριζικά με τους αμερικανούς σε πολλά θέματα εξοπλισμού και τεχνικών με αποτέλεσμα να μην υπάρχει ενιαία και σαφής διεθνής πρακτική.
Η επιτροπή σπηλαιοκατάδυσης της UIS επιμένει να μην έχει κανονιστικό ρόλο, αρνούμενη να θεσπίσει ενιαίους κανονισμούς και οδηγίες, περιορίζοντας τον διακοσμητικό της ρόλο σε μια αραιή ενημέρωση μεταξύ των μελών της. Οι οδηγίες που έχει κατά καιρούς εκδώσει, περισσότερο με την μορφή προτάσεων, είναι πολύ γενικές και απηχούν κυρίως τις πρακτικές που εφαρμόζονται εδώ και πολλά χρόνια σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η μόνη κοινή πρακτική είναι μία: σε όλο τον κόσμο οι ίδιοι οι σπηλαιοδύτες κανονίζουν τα θέματα της σπηλαιοκατάδυσης.