Κύκλος: Ομηρικά έπη
Οδύσσεια, ραψωδία ε
Πηγή: το σχολικό βιβλίο (εκδ. Αθήνα 1978) του Οργανισμού Εκδόσεως Διδακτικών Βιβλίων, σε μετάφραση Ζήσιμου Σιδέρη.
«……………………..
Γιατί του γράφει η μοίρα του να ιδεί τους ποθητούς του, να φτάσει στην πατρίδα του και στο ψηλό του σπίτι». Είπε, κι υπάκουσε ο γοργός του Δία αποκρισάρης (1). Κι έδεσε ευτύς στα πόδια του τα δυο όμορφα σαντάλια, χρυσά κι αιώνια, που μαζί με την πνοή του άνεμου, παντού, σε ατέλειωτες στεριές και πέλαγα τον πάνε. Έπειτα πήρε το ραβδί (2), που ανθρώπων - όσους θέλει - μαγεύει μάτια ή και ξυπνά πάλε άλλους κοιμισμένους. Μ' αυτό στα χέρια ο δυνατός Άργοφονιάς (3) πετούσε. Κι απ' την Πιερία (4) σαν πέρασε, χύθηκε απ' τον αιθέρα στο πέλαγο και πήγαινε στο κύμα σαν το γλάρο, που μες στου αστέρευτου γιαλού τους αφρισμένους κόρφους ψάρια ζητά και τα πυκνά φτερά του βρέχει η άρμη. Έτσι όμοιος πήγαινε ο Έρμης στα κύματα τα πλήθια. Σαν έφτασε στ' απόμακρο νησί, βγήκε όξω τότε απ' το γαλάζιο πέλαγο καί στή στεριά τραβούσε, όσο πού βρήκε μια σπηλιά μεγάλη, όπου ή νεράιδα καθόντανε ή λαμπρόμαλλη και μέσα εκεί την ήβρε. Φωτιά μεγάλη είχε στη στια και μια ευωδιά απ' αλάργα μοσκοβολούσε στο νησί, κέδρου κι αφράτης θούγιας (5) πού καίγουνταν. Κι ή Καλυψώ, μ' ολόχρυση σαΐτα στον αργαλειό της ύφαινε και γλυκοτραγουδούσε. Φούντωνε γύρω στη σπηλιά δροσολουσμένο δάσος με κυπαρίσσια ευωδιαστά, με λεύκες και με σκλήθρα (6), όπου πλατύφτερα πουλιά φωλιάζανε εκεί πάντα, γεράκια κι άνοιχτόφωνες κουρούνες, βαρδολούπες (7), θαλασσοπούλια πού αγαπούν τα πέλαγα να σκίζουν. Κι ολόγυρα στην κουφωτή σπηλιά ήταν απλωμένη κληματαριά πολύβλαστη σταφύλια φορτωμένη. Τέσσερις βρύσες στη σειρά γλυκό νερό αναβρύζαν, κοντά-κοντά, κι άλλη άπ' αλλού κυλούσε τα νερά της. Κι ανθούσαν γύρω στη σειρά λιβάδια με γιοφύλια και σέλινα, που αν τά ' βλέπε κι αθάνατος ακόμα, θα σάστιζε και μέσα του θα ξάνοιγε η καρδιά του. Εκεί στεκόντανε ο Ερμής και θαύμαζε θωρώντας. Κι όλα πια σαν τα χόρτασαν τα μάτια του να βλέπουν, μπήκε στην απλωτή σπηλιά, κι ή λατρευτή νεράιδα, όπως τον είδε αγνάντια της, τον γνώρισε ποιος ήταν. Γιατί οι αθάνατοι θεοί ξέρουν ένας τον άλλο, κι ανίσως κάθεται κανείς σ' απόμακρα παλάτια. Μα εκεί το μεγαλόκαρδο Δυσσέα δεν τον βρήκε, μόν' στ' ακρογιάλι κάθονταν, σαν πάντα, και θρηνούσε, με κλάμα, πόνους, στεναγμούς σπαράζοντας στα στήθια, κι έχυνε δάκρυα βλέποντας τα πέλαγα τα στείρα (8). Ρώτησε τότε τον Ερμή κι η Καλυψώ η νεράιδα, σε λαμπροσκάλιστο θρονί να κάτσει βάζοντας τον «Καί πώς μας κόπιασες, Ερμή, χρυσόραβδε, ακριβέ μου και σεβαστέ; Γιατί συχνά δε μας πολυθυμάσαι. Πες τί ορίζεις; Θα γενεί, σου τάζω, ό,τι προστάξεις, αν γίνεται ή δουλειά που θες κι αν μου περνά απ' το χέρι. Μον' έλα μέσα, κόπιασε να σε φιλέψω κάτι».Έτσι είπε κι έστρωσε η θεά τραπέζι με αμβροσία γεμάτο, κι ένα κόκκινο τον κέρασε νεχτάρι (9), κι έτρωγε κι έπινε ο γοργός του Δία αποκρισάρης.
………………..»
Σημειώσεις του μεταφραστή:
1. αγγελιοφόρος – οι στίχοι που ακολουθούν βρίσκονται και στο α 98.
2. σε όλες τις αγγειογραφίες το ραβδί είναι σταθερό στοιχείο της μορφής του θεού.
3. επίθετο του θεού.
4. η συνέλευση των θεών έγινε στον Όλυμπο.
5. δέντρο αρωματικό.
6. δέντρα όμοια με λεύκες.
7. είδος πτηνού.
8. το επίθετο δείχνει τη διαφορά ανάμεσα στη θάλασσα και την καρπερή γη.
9. νέκταρ.
Χρήστος Δ. Τσατσαρώνης
Εξάρχεια, Αθήνα.