Σπηλαιολογική αποστολή του ΣΕΛΑΣ στο Λιοντάρι 2014

Καλησπέρα σας,

Αν και καθυστερημένα, καταφέρνω μόλις σήμερα να γράψω για την φετινή αποστολή μας (ΣΕΛΑΣ) στο Λιοντάρι (το 2ο Eurospeleo project οργανωμένο από Έλληνες σπηλαιολόγους...) . Είμαι 22 χρόνια στον χώρο και δεν θυμάμε άλλη φορά να μην είμαι σε σπηλαιολογική απόστολή από την πρώτη της ημέρα. Τις περισσότερες φορές μάλιστα είχα και κάποιο ρόλο στην διοργάνωση... Κάτι τέτοιο δεν έγινε φέτος καθότι οι επαγγελματικές, οικογενειακές και σπουδαστικές μου υποχρεώσεις με κράτησαν πολύ μακρυά από τα πράγματα... Φυσικά, τα πάντα οργανώθηκαν άριστα από Μιχάλη Τσόπελα, Στέλιο Ζαχαριά, Αλέξανδρο Μαργιόλη και φυσικά την ψυχή της αποστολής (την "μανα του λόχου") Ευσαϊα Βαρδουλάκη. Εννοείτε ότι σε κρίσιμες στιγμές δώσαμε το παρόν όλοι και ο Πάνος Γεωργόπουλος, ο Τέλης Διλιντάς ο Γιώργος Μαζωνάκης ήταν όλοι εκεί όταν χρειάστηκε (αν ξεχνάω κάποιο όνομα συμπαθάτε με - φταίει το γεγονός του ότι κατά διαστήματα έχανα την επαφή με τα δρώμενα της οργάνωσης - παρά την πληθώρα αλληλογραφίας στο mailing list της αποστολής!

Οι συμμετοχές από Ελλάδα φέτος ήταν λιγότερες. Λιγότερα γενικά και τα μέλη της αποστολής... Κάποια στιγμή ετέθει θέμα του να μην πραγματοποιηθεί κιόλας αλλά κάτι τέτοιο δεν ήταν στις διαθέσιμες επιλογές μας... Βλέπετε, είχαμε αφήσει 3 "πανάκριβους" αισθητήρες του Πολυτεχνίου Κρήτης σε διάφορα βάθη μέχρι και τα -485 οι οποίοι κατέγραφαν πίεση και θερμοκρασία κάθε μισή ώρα...... Όλα τα χρόνια που θυμάμαι, όταν εξερευνούσαμε μεγάλα σπήλαια π.χ. Ταφκούρα, αυτό γινόταν πάντα καλοκαίρι... Τον χειμώνα τα σπήλαια αυτά ήταν ξ'αρματωμένα όμως η σκέψη μου έτρεχε σ´αυτά κάθε φορά που έβρεχε... "Τι να γίνετε άραγε τώρα στα -700 στην Ταφκούρα?" σκεφτόμουν. "Πόσο πολύ σηκώνετε η στάθμη στο ποτάμι του Λιονταριού?" Και η φαντασία οργίαζε και έφτιαχνε εικόνες... Εεε λοιπόν, για πρώτη φορά με τα δεδομένα που κατεγραψαν οι αισθητήρες αυτοί μπορούμε να έχουμε εικόνα του τι έγινε μέσα στον Λιοντάρι την χρονιά που μας πέρασε... Και αυτό είναι κάτι που έχει μεγάλη επιστημονική αξία (σύμφωνα με τους Γεωλόγους του Πολυτεχνίου Κρήτης και τον Δανηίλ Μωραϊτη που μεσολάβησε / οραματίστηκε αυτό το project (την τοποθέτησει των αισθητήρων). Εμείς τους τοποθετήσαμε το 2013 και τους συλλέξαμε φέτος....

Τα δεδομένα που συνέλεξαν δείχνουν ότι στην περίοδο των βροχών (Οκτώβρη-Νοέμβρη κυρίως) η στάθμη ανυψώθηκε μέχρι και 60cm... σε ένα σημείο με φάρδος 5 μέτρα... Μιλάμε για πολύ νερό... Ευτυχώς βέβαια η γαλαρία έχει και πολύ μεγάλες διαστάσεις οπότε η θέση της κατασκήνωσης στα -500 είναι προφυλαγμένη και ασφαλής ακόμη και κάτω από αυτές τις συνθήκες Βεβαίως η είσοδος και έξοδος στο σπήλαιο κατά τις εποχές αυτές θα είναι επικίνδυνη. Στην συνέχεια η στάθμη σταθεροποιείτε μέχρι την άνοιξη που λιώνουν τα χιόνια οπότε και παρατηρούμε και πάλι ανόδους της σταθμης κατά κύματα - μικρότερης έντασης όμως. Συμπέρασμα: η πιο επικίνδυνη περίοδος είναι αυτή του φθινωπόρου / αρχές χειμώνα (μέχρι τα πρώτα χιόνια δηλαδή) Η θερμοκρασία στο σπήλαιο στα -485 ήταν σταθερά στους 5.8 βαθμούς κελσίου. Οι επιστήμονες θα συσχετίσουν τα δεδομένα αυτά με μετεωρολογικά δεδομένα καθώς και με δεδομένα από την στάθμη των πηγών του Στύλου (ποταμός Κοιλιάρης) που εκβάλει πολύ κοντά... Στην συνεχεια θα τα δημοσιευσουν... Θεωρώ ότι θα είναι μια πολύ σημαντική εργασιά και αναμένω με αγωνία τα συμπεράσματα που θα βγούν... Θεωρώ επίσης ότι ο κόπος όλων μας πέρσι και φέτος δεν έγινε μόνο "για την πλάκα μας" αλλά συμβάλαμε σε αυτήν την επιστημονική έρευνα.

Επιπλέον στην διάρκεια της αποστολής συλλέξαμε τους αισθητήρες Ραδονίου που είχαμε αφήσει στον Γουργούθακα (LOC1), στο LO44, στο LO23 και στο LO1. Τοποθετήσαμε επήσης μερικούς ακόμη στο Λιοντάρι (σε μεγαλύτερο βάθος αυτήν την φορά) οι οποίοι είναι να συλλεχθούν το επόμενο Σαββατοκύριακο (20-21 Σεπ. 2014) στο ξ'αρμάτωμα του LOC21. Τα της εξερεύνησης νομίζω τα ξέρετε όλοι: το ποτάμι συνεχίζει και αρχίζει να διακλαδίζεται...(τουλάχιστον 4 παρακλάδια - όλα με ροή νερού και αέρα. Το σπήλαιο κατευθύνετε προς το νότο και έχει πλέον μπεί για τα καλά στην καρδιά του ορεινού όγκου, κάτω από την κορυφή Κέραμος ή Τροχάρης... Είναι πρώτη φορά που νοιώθω το πως είναι να εισχωρής κάτω από το αντικλινές της κορυφογραμής.... Οι χώροι είναι απλά τεράστιοι. Κάθε προσπάθεια μέτρησης του ύψους με το αποστασιόμετρο laser έδειχνε 40 με 80 μέτρα !!!! Εμεις απλά περπατάμε στις χαρακιές που εχει κανει το νερό στο δαπεδο αυτών των πολύ μεγάλων χώρων. Είναι ξεκάθαρο ότι το ποτάμι τροφοδοτείται είτε από την λεκάνη Παυλιά Χάλαρα είτε από την Λιβάδα (λιγότερο πιθανό σενάριο). Το σίγουρο είναι όμως ότι πρόκειται για την μεταφορά νερού από μια καρστική λεκάνη σε μια άλλη... Και αυτό είναι δικαίωση και ανταμοιβή για την προσπάθειες 11 χρόνων στην περιοχή Η πιθανότητα σύνδεσης των σπηλαίων της περιοχής με την περιοχή Παυλία Χάλαρα (και το ΛΟ50) είναι αυτή που μας ώθησε να ξεκινήσουμε το project στα Λευκά Όρη το 2003... Και σήμερα 11 χρόνια μετά είμαστε μια ανάσα πριν βγούμε κάτω από την λεκάνη αυτήν (έχοντας μπει από τον Ατζινόλακα)

Η εξερεύνηση συνολικά προχώρησε κατά 500 μέτρα ακόμη αλλά μπορέσαμε να χαρτογραφήσουμε μόνο τα 200 !!! Εννοείται ότι ανηφορηζουμε διαρκώς και έχουμε φτάσει στα -286 μέτρα υψομετρική διαφορά από την είσοδο - λίγο ακόμη και θα την ξεπεράσουμε... Στην κατοψη που ανεβασα εδώ με μπλε χρώμα απεικονιζεται η περσινη εξερευνηση και με κόκκινο η φετινή...[

Τέλος, ο Αττίλα ο φίλος μας Γεωλογος από την Ρουμανία που συμμετείχε στην αποστολή πήρε δείγμα νερού και έκανε επιτόπου μια μικρή ανάλυση... Η ανάλυση έδειξε αυξημένη συγκεντρωση Νιτρικών στο νερό του ποταμιού στα -485μ (πολύ υψηλότερη από την συγκέντρωση στο LO23 από το οποίο τροφοδοτείται η κατασκήνωση). Το θέμα αυτό πρέπει να διερευνηθεί περισσότερο (περισσότερες μετρήσεις του χρόνου) καθώς 2 είναι τα μηνύματα που προκύπτουν: 1) Είναι μια ένδειξη επιβάρυνσης του βουνού από τα ζώα σε συνδυασμό με την ανύπαρκτη βλάστηση σε μεγάλα υψόμετρα 2) η αυξημένη συγκέντρωση αποτελεί μια ένδειξη ότι το νερό έρχεται από πιο ψηλά (ανυπαρκτη βλάστηση / αρκετα ζώα) και κατεβαίνει "γρήγορα" (άρα αυξημένες πιθανότητες για εμάς να χωράμε να περάσουμε από την διαδρομή του...

Φέτος λοιπόν έλεγα ότι μεγάλωσα πια για αποστολές... Θεωρούσα ότι δεν έχω την ίδια όρεξη πλέον... Έλεγα ότι άρχισα να χάνω το κίνητρο μου... Όμως αρκούσαν 6 μέρες (3 εκ των οποίων τις περάσαμε με τον Μιχάλη κάτω από την γη εξερευνώντας και χαρτογραφόντας παγωμένοι και βρεγμένοι μερικές φορές...)... 6 μέρες με θαυμάσια παρεά... 6 μέρες με τόσα νεά ερωτηματικά που περιμένουν απάντηση... Ήταν αρκετές για να με κάνουν να ονειρεύομαι ξανά και να ανυπομονώ να επιστρέψω για περισσότερες μέρες αυτήν την φορά!!!! Εύχομαι υγεία και καλές εξερευνήσεις σε όλες και όλους τους συναδέλφους ανεξαρτήτως συλλόγου... Εξάλου εκει πάνω στην αποστολή είμαστε μαζί από πολλούς συλλόγους και από πολλές χώρες ενωμένοι από 2-3 κοινούς σκοπούς και περνούσαμε υπέροχα! Οπως κάθε χρόνο άλλωςτε... Ανυπομονώ για την επιστροφή μας του χρόνου...

Συγχαρητήρια στο Μιχάλη και την ομάδα για την οργάνωση...