Μαμμούθ - οι σπηλιές της Κεντάκυ

Πηγή: το βιβλίο του Ιουλίου Βερν «Παράξενη διαθήκη» (Jules Ve
es 1828 – 1905, Le Testament d’un Excentrique) σε μετάφραση Παν.Αντωνόπουλου, Αθήνα 1993, Εκδοτικός Οίκος «Αστήρ» Αλ. & Ε. Παπαδημητρίου, Λυκούργου 10 – Αθήνα 10551, τηλ. 210 3246069, ISBN: 960 203 289 8.

«………………..

…το ταξίδι ως το Κεντάκυ είναι είκοσι τέσσερις ώρες μόνο. — Μα δεν θα πάμε μόνο στο Κεντάκυ ή στην πρωτεύουσά του, το Φράνκφορ, αλλά και στις Σπηλιές Μαμούθ που είναι ένα από τα θαύματα του κόσμου. Γι' αυτό ν' αναχωρήσουμε αύριο το πρωΐ.
— Όως Θέλεις, Λίσυ. Αύριο το πρωΐ.
— Οφείλουμε όμως και μια επίσκεψη στον κ. Μάρσαλ. Δεν είναι έτσι, Ζοβίτα;
—'Εχεις δίκιο, Λίσυ.



Στα καταστήματα Μάρσαλ την υποδέχθηκε θερμά όλο το προσωπικό. Και όλοι της ευχήθηκαν καλή επιτυχία.rnΤην άλλη μέρα ένα εξπρές μετέφερε τις δυο τουρίστριες και αγωνίστριες στην πόλη Ντάνβιγ, κοντά στα δυτικά σύνορα της Ινδιάνας. Το πρώτο αυτό μέρος του ταξιδιού ήταν μόνο τριάντα πέντε χιλιόμετρα. Το απόγευμα διάβηκαν τα σύνορα και κατέβηκαν για μια ώρα να πάρουν το γεύμα τους στην Ινδιανάπολη που είναι n πρωτεύουσα της Πολιτείας και αριθμεί εκατό χιλιάδες κατοίκους.rnΣτη θέση των δύο γυναικών ασφαλώς ο Χάρις Κυμπέιλ θα διέθετε τον καιρό του να εξερευνήσει αυτή την Πολιτεία που n εξόντωση των ιθαγενών είχε αναληφθεί τον τελευταίο αιώνα και στην οποία οι Γάλλοι άποικοι ίδρυσαν πολλές εγκαταστάσεις και ιδρύματα. Μα n Ζοβίτα Φόλεϋ πίστευε πως όφειλαν να περιοριστούν στην Ινδιανάπολη που την διασχίzει ο Λευκός Ποταμός, πριν τρέξουν στην Ουάμπας, μια πόλη από τις καλύτερες της Ενώσεως και με υποδειγματική καθαριότητα.rn'Εμειναν σ' ένα άνετο ξενοδοχείο προκαλώντας την γενική περιέργεια και στις 28, το πρωΐ στις οκτώ, αναχώρησαν με το πρώτο τραίνο για τη Λούισβιγ, που βρίσκεται στην αριστερή όχθη του ποταμού Οχάιο, στα σύνορα Ινδιάνας-Κεντάκυ. Η Πολιτεία Κεντάκυ υπήρξε ο μεγάλος υπερασπιστής των νέγρων και πρωτοστάτησε στην απελευθέρωσή τους.rnΣτις έντεκα και πενήντα εννιά το ταξίδι τελείωσε.rnΑξίzει να επισκεφθεί κανείς την Πολιτεία Κεντάκυ γιατί είναι μια από τις πιο πλούσιες της Ενώσεως κυρίως από τότε που n Πολιτεία Λουϊζιάνα της παραχώρησε τις εκβολές του Μεγάλου Μισσισιπή. Είναι μια Πολιτεία πρόσφορη σε όλες τις καλλιέργειες. Παράγει δε τα καλύτερα άλογα της Αμερικής και το τρίτο του καπνού των Ηνωμένων Πολιτειών. Υπάρχουν εκεί μεγάλες βιομηχανικές πόλεις. Κυρίως στις όχθες του Οχάιο. Την Ζοβίτα Φόλεϋ όμως την ενδιέφεραν μόνο οι Σπηλιές Μαμούθ. 'Ετσι ούτε καν σκέφθηκε τα δυο προάστια της Τσιντσινάτι, Κόβινγκτον και Νιούπορτ, που ανήκουν στην Πολιτεία Κεντάκυ και που είχαν επισκεφθεί ο Κρέιμπ και ο Τzων Μίλνερ. Ούτε την πόλη Μηντλμπαρόου και την Φράνκφορτ, προσωρινή πρωτεύουσα της Πολιτείας. Αλλά ούτε και την Λίσιγκτον, παλιά πρωτεύουσα, με την ωραία ρυμοτομία της, τις δεντροστοιχίες της, το διάσημο Πανεπιστήμιο της, και τ' ονομαστό γήπεδο των ιπποδρομιών όπου τρέχουν τα καλύτερα άλογα του Νέου Κόσμου.



rnΑυτό το απόγευμα, λοιπόν, οι δυο φίλες περιορίστηκαν να διατρέξουν τους κεντρικούς δρόμους της Λούισβιγ, και να περάσουν από την γέφυρα των χιλίων πεντακοσίων μέτρων, την ριγμένη πάνω από τον Οχάιο.rnΗ γέφυρα αυτή ενώνει την πόλη με τις δυο ακραίες περιοχές της Νιού 'Αλμπουμ και Τζέφερσον που το έδαφός τους ανήκει στην Πολιτεία της Ινδιάνας. 'Ολο το συγκρότημα αυτό έχει έναν πληθυσμό διακόσιες χιλιάδες. Δεν ριψοκινδύνευσαν ωστόσο να προχωρήσουν στις βιομηχανικές συνοικίες όπου αφθονούν τα εργοστάσια. Κυρίως καπνεργοστάσια. Η πόλη είναι χτισμένη ψηλά σ' ένα πλάτωμα βραχώδες, πάνω από το ποτάμι και n θέα από εκεί είναι υπέροχη. Βλέπει κανείς την ανώμαλη ροή των νερών, το κανάλι στην αριστερή όχθη, τα νησιά Σαντ και Κουζ, τη σιδηροδρομική γραμμή που τα διασχίζει και τους ωραίους μικρούς καταρράκτες του ποταμού.rnΤέλος, κουρασμένες, επέστρεψαν στο ξενοδοχείο στις εννιά το βράδυ.rnΤην άλλη μέρα – 30 Μαΐου – το τραίνο ξαναπήρε τις δυο κοπέλες και τις οδήγησε προς τα δυτικά.rn'Ηταν μια διαδρομή εκατόν πενήντα μίλια ως τις φημισμένες σπηλιές. Πριν το μεσημέρι κιόλας κατέβηκαν στο ξενοδοχείο «Μαμούθ», ένα λαμπρό κτίριο, που βρίσκεται σχεδόν στην είσοδο των σπηλαίων.rnΠαρ' όλη την περιέργεια που κατέτρωγε την Ζοβίτα Φόλεϋ δεν μπόρεσαν να πάνε στις Σπηλιές αυτή την ώρα γιατί όλοι οι οδηγοί είχαν φύγει. θα πήγαιναν την άλλη μέρα. Μπορούσαν όμως να περάσουν την ώρα τους κάνοντας έναν περίπατο στην μαγευτική αυτή κοιλάδα που ποτίζεται από πολλούς παραποτάμους του Γκρην Ρίβερ.rnΤο ξενοδοχείο «Μαμούθ» είναι μοντέρνο, τουριστικό. Κράτησαν ένα δωμάτιο που έβλεπε στην συναρπαστική κοιλάδα. Εκείνη την εποχή ο τόπος είχε κατακλυστεί από πολλούς περιηγητές. Αιτία, φυσικά, οι Σπηλιές Μαμούθ. Αυτό n Ζοβίτα Φόλεϋ το διαπίστωσε το βράδυ, όταν κατέβηκαν στη μεγάλη αίθουσα του ξενοδοχείου για το δείπνο. Εκεί βρισκόταν ως τουρίστας και ο κυβερνήτης της Πολιτείας Ιλλινόις, Τzων Χάμιλτον, που Θέλησε τη Ζοβίτα Φόλεϋ να καθήσει δεξιά του και τη Λίαν Γουάγκ αριστερά του.rnΤις υποδέχθηκαν με συμπάθεια και όλες οι γυναίκες που είχαν έρθει στο ξενοδοχείο ως περιηγήτριες για τις Σπηλιές Μαμούθ. Τις θεωρούσαν άξιες εκπροσώπους του φύλου τους και θαύμαζαν την τύχη τους και το θάρρος τους.rnΎστερα ήταν και το γυναικείο φιλότιμο. Οι περισσότερες γυναίκες στις διάφορες Πολιτείες είχαν στοιχηματίσει στη Λίαν Γουάγκ με το ακλόνητο επιχείρημα ότι μια γυναίκα ανάμεσα σ' έξι άντρες Θα κέρδιζε οπωσδήποτε.rnΤο γεύμα ήταν προσεκτικά οργανωμένο και υπήρχε μεγάλη ευθυμία. Το μενού ήταν εκλεκτό, και τα διάφοραrnφαγητά ήσαν προϊόντα της Γαλλικής κουζίνας. Σερβιρίστηκε και σαμπάνια. O κυβερνήτης καθώς και δύο άλλοι από τους συνδαιτημόνες έκαναν πρόποση κι ευχήθηκαν στις δυο γυναίκες να κερδίσουν το ματς Χίπερμπον.rnΠρώτη φορά τα δυο κορίτσια έπαιρναν μέρος σ' ένα παρόμοιο γεύμα και δέχθηκαν τόσες θερμές ευχές.rnΤο βράδυ στις δέκα, μόλις βρέθηκαν στο δωμάτιό τους, n Ζοβίτα Φόλεϋ ρώτησε:rn— Λοιπόν, Λίσυ... Τι λες;rn—Δεν μπορώ να πω τίποτε, έκαμε n Λίσυ Γουάγκ. Είμαι πολύ συγκινημένη αλλά και κουρασμένη.rn— Για σκέψου, Λίαν. Όλος αυτός ο κόσμος πιστεύει στην νίκη μας.rn—Τους καημένους!rn— Δεν έχεις, λοιπόν, την επιθυμία να τους αποδείξεις την ευγνωμοσύνη σου κερδίζοντας το παιχνίδι;rn— Την μόνη επιθυμία που έχω τώρα, δήλωσε n Λίσυ Γουάγκ, είναι να κοιμηθώ. Αυτό σε συμβουλεύω να κάνεις κι εσύ.rn— Να κοιμηθώ; Τι λες, Λίσυ! Ρωτάς αν μπορώ να κοιμηθώ μ' αυτόν τον εκνευρισμό που με κατέχει;rn— Καληνύχτα, Ζοβίτα.rn— 'Εστω... καληνύχτα... μικρή μου σταχτοπούτα με τα εκατομμύρια!



rnΤο άλλο πρωί πρώτη ξύπνησε – ποιος άλλος; – n Ζοβίτα Φόλεϋ, που άρχισε να πιέζει τη φίλη της να ετοιμαστεί γρήγορα για να φύγουν με τον πρώτο όμιλο των περιηγητών.rnΗ εξερεύνηση των Σπηλαίων του Κεντάκυ στο σύνολό τους, δηλαδή σε όσα τουλάχιστον ήταν γνωστά, απαιτεί επτά ως οκτώ ημέρες. Η κυρία αρτηρία εκτείνεται σ' ένα μήκος τρεις με τέσσερις λεύγες (1) και n απέραντη εκσκαφή έχει μια χωρητικότητα έντεκα δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα. Αυλακώνεται δε από διακόσιους διαδρόμους, γαλαρίες και περάσματα. Κι επαναλαμβάνω: Οι υπολογισμοί αυτοί ισχύουν μόνον για τις υπόγειες περιοχές που έχουν ως τώρα εξερευνηθεί.rnΜόνον έξι μέρες μπορούσαν να διαθέσουν γι' αυτό το φανταστικό υπόγειο ταξίδι στις Σπηλιές Μαμούθ: από τις 31 Μάϊου ως τις 6 Ιουνίου. Καλή χρήση, λοιπόν, τουrnχρόνου, θα μπορούσε να ικανοποιήσει μια περίεργη και αχόρταγη επισκέπτρια σαν τη Ζοβίτα Φόλεϋ. rnΑυτές οι επισκέψεις γίνονταν ομαδικά, φυσικά. Κάθε όμιλος διέθετε κι έναν ειδικό οδηγό. 'Ολοι ντύνονταν καλά, ζεστά, γιατί n θερμοκρασία στο βάθος αυτών των κοιλοτήτων τον εδάφους είναι πολύ χαμηλή. Στις εννιά, λοιπόν, το πρωΐ ο δεύτερος όμιλος των τουριστών, άντρες και γυναίκες, πήρε το μονοπάτι που οδηγεί στην είσοδο των Σπηλαίων. Σε λίγο δε έφθασαν μπρος στο στενό άνοιγμα από στέρεο βράχο που σχημάτιζε έναν φυσικό διάδρομο και που μερικοί έπρεπε να σκύβουν τα κεφάλια τους για να τον περάσουν.rnΟι οδηγοί συνοδεύονταν από νέγρους που κρατούσαν λάμπες ασφαλείας και δαυλούς που τους άναψαν αμέσως. Και κάτω από τις φωτεινές αντανακλάσεις που τις προξενούσαν οι χίλιες πλευρές των διαδρόμων, οι επισκέπτες έφτασαν σε μια σκάλα καμωμένη πάνω στον ίδιο τον βράχο. Αυτή n βραχώδης σκάλα, που είναι n συνέχεια μιας φαρδιάς γαλαρίας, οδηγεί κατ' ευθείαν στην τεράστια Κυκλική Αίθουσα.rnΑπ' αυτό το σημείο διακλαδώνονται τα πολυάριθμα περάσματα που πρέπει να τα γνωρίζει κανείς πολύ καλά για να ριψοκινδυνέψει να τα περάσει χωρίς οδηγό. rnΔιαφορετικά θα χαθεί γιατί είναι σωστοί λαβύρινθοι.rnΟι τουρίστες, μ' επί κεφαλής τον έμπειρο οδηγό, πέρασαν από ένα φαρδύ πέρασμα κι έφτασαν, ύστερα από διάφορα ζιγκ-ζάγκ, σε μια από τις πιο μεγάλες σπηλιές που ονομάζεται Γοτθική Εκκλησία.rnΓοτθική Εκκλησία; Μάλιστα. Γιατί παρουσιάζει το στυλ που χαρακτηρίζει την αρχιτεκτονική των Γότθων. Πράγματι είναι μια θαυμάσια, θολωτή, απεικόνιση μιας γοτθικής εκκλησίας. Με άπειρους σταλακτίτες που κρέμονται από τον θόλο σε διάφορα σχήματα και παράξενες κολόνες που τον υποβαστάζουν. Τα σχήματα που παίρνουν αυτοί οι βράχοι από τις ανταύγειες των φώτων είναι φαντασμαγορικά. Τα υπόγεια νερά γλείφοντας από αιώνες τους βράχους δημιούργησαν πάνω σ' αυτούς τα πιο απίθανα καλλιτεχνήματα.rnΝα ένα βάθρο που μοιάζει με θυσιαστήριο με τα διάφορα τελετουργικά του στολίδια-σταλακτίτες.rnΝα κι ένα εκκλησιαστικό όργανο που το σχηματίζουν οι μυστηριώδεις ιδιοτροπίες των σταλακτιτών. Οι σωλήνες του οργάνου που μεγεθύνουν τους ήχους του ανέβαιναν ψηλά ως την θολωτή στέγη της αίθουσας όπου επίσης διακρίνονται διάφορες σταλακτιτικές νευρώσεις σε απειροελάχιστες υποδιαιρέσεις.... Να κι ένα άλλο αλλόκοτο δημιούργημα των σταλακτιτών: Μια πολυθρόνα σαν άμβωνας απ' όπου ένας ιεροκήρυκας θα μπορούσε να μιλήσει σε πέντε χιλιάδες πιστούς.rnΌλο αυτό το διάστημα n Ζοβίτα Φόλεϋ βρισκόταν σε διαρκή έκσταση. Πρωτοστατούσε δε σ' επιφωνήματα θαυμασμού και καταπλήξεως.



rn— Λοιπόν, Λίσυ, χρυσή μου; Μετάνοιωσες μήπως για το ταξίδι μας εδώ;rn—Όχι, Ζοβίτα. Αντίθετα μ' έχει καταμαγέψει.rn— Μα εσύ λες πως όλα αυτά τα θαυμάσια πράγματα που βλέπουμε είναι έργο της φύσεως... Κι ότι το χέρι των ανθρώπων δεν μπορεί να σκάψει αυτές τις σπηλιές...rn— Με τρομάζει μάλιστα n σκέψη, απάντησε n Λίσυ Γουάγκ, μήπως χαθούμε εκεί κάτω που πηγαίνουμε κάθε μέρα.rn— Συμμερίζομαι τον φόβο σου, αγαπητή μου. Σκέψου να χαθούμε κι οι δυο... Δεν θα μπορέσουμε να παραλάβουμε το τηλεγράφημα του κ. Τόρνμπροκ.rnH απόσταση από το στόμιο των Σπηλιών Μαμούθ ως την υπόγεια αίθουσα – την Γοτθική Εκκλησία – είναι μισή λεύγα. Συνεχίζοντας την εξερεύνηση ήταν απαραίτητο πολλές φορές να σκύβουν, να προχωρούν γονατιστές και να σέρνονται σχεδόν ακόμα για να περάσουν από στενές τρύπες και περάσματα μέσα στους βράχους και να φτάσουν στην αίθουσα των Βρυκολάκων. Εκεί n Ζοβίτα Φόλεϋ ένιωσε ζωηρή απογοήτευση γιατί δεν φάνηκε το φάντασμα που είχε δημιουργήσει n φαντασία της.

rnΣτην πραγματικότητα n αίθουσα των Βρυκολάκων είναι ένα μέρος όπου ξεκουράζονται οι επισκέπτες των Σπηλαίων Μαμούθ. Είναι φωτισμένο κι εκεί υπάρχει καντίνα και μπαρ όπου σερβίρεται το γεύμα από το προσωπικό του ξενοδοχείου «Μαμούθ».rnΑυτή n σάλα θα έπρεπε να ονομάζεται καλύτερα Σα νατόριο γιατί εκεί καταφεύγουν οι άρρωστοι που πιστεύουν ότι n ατμόσφαιρα των σπηλαίων του Κεντάκυ έχει κάποια θεραπευτική ιδιότητα. Ανάμεσα στους τουρίστες είχαν έρθει περί τους είκοσι για να περάσουν την ημέρα τους εκεί. Είχαν εγκατασταθεί αντίκρυ σ' ένα γιγάντιο σκελετό ενός μαστόδοντου μεγαθηρίου απ' το οποίο οι τεράστιες αυτές υπόγειες στοές είχαν πάρει την ονομασία Μαμούθ.rnH πρώτη επίσκεψη περιορίστηκε σ' αυτό το κομμάτι των σπηλαίων. θα επακολουθούσαν και άλλες επισκέψεις. Οι τουρίστες θα σταματούσαν σ' ένα μικρό παρεκκλήσιο, μικρογραφία Γοτθικής εκκλησίας. Συνορεύει με μια ανεξερεύνητη άβυσσο μέσα στην οποία οι οδηγοί ρίχνουν αναμμένα χαρτιά για να φωτίσουν τα σκοτεινά βάθη της. Είναι τ' απύθμενα πηγάδια που οι σκαλισμένες πλευρές τους σχηματίζουν την Καρέκλα του Διαβόλου που σχετίζεται με μια παράδοση.rn'Υστερα από αυτή την ολοήμερη και κουραστική επίσκεψη οι τουρίστες παρακαλούσαν να ξαναπάρουν τον δρόμο του γυρισμού και να βρεθούν στην ελεύθερη ατμόσφαιρα.



'Ενα εξαίρετο δείπνο κι ένας βαθύς ύπνος, χωρίς εφιάλτες, ξανάδωσαν στις δυο φίλες τη δύναμη για την εξερεύνηση της επομένης.rnΕξ άλλου διατρέχοντας αυτές τις θαυμαστές σπηλιές που είναι ένας περίπατος στον μαγικό κόσμο των χιλίων και μιας νύχτας – και μάλιστα χωρίς να συναντήσεις ούτε δαίμονες ούτε δράκους – αποζημιώνεσαι πλουσιοπάροχα για τους κόπους σου. H Ζοβίτα Φόλεϋ δεχόταν ευχάριστα ότι αυτό το θέαμα ξεπερνούσε κάθε ανθρώπινη φαντασία.rnΓι' αυτό επί πέντε ημέρες αυτή n ενεργητική γυναίκα, αποδείχνοντας μια αντοχή που όλους τους άλλους τουρίστες και οδηγούς τους εγκατέλειπε, επέβαλε με την χαρακτηριστική θέλησή της κάθε προσπάθεια που χρειαζόταν για να εξερευνηθούν όλες οι ως τώρα γνωστές σπηλιές. Λυπόταν μάλιστα που δεν την άφηναν να προχωρήσει και στις άγνωστες κι επικίνδυνες περιοχές. Μα αυτό n φίλη της δεν ήταν σε θέση να το πραγματοποιήσει και την τρίτη ημέρα n Λίσυ Γουάγκ έδειξε απροθυμία να την ακολουθήσει. Μην ξεχνάμε ότι μόλις τελευταία είχε συνέλθει από σοβαρή αρρώστια και δεν έπρεπε να ταλαιπωρείται.rn'Ετσι τις τελευταίες υπόγειες εκδρομές n Ζοβίτα Φόλεϋ τις έκανε μόνη. Επισκέφθηκε τη σπηλιά του Γιγάντιου Θόλου που n στέγη του βρίσκεται σ' ένα ύψος εκατόν είκοσι μέτρα και οι πλευρές του μοιάζουν κατάστικτες από άστρα που λάμπουν στο φως σαν διαμαντόπετρες. Επίσης επισκέφθηκε την υπόγεια λεωφόρο Κλήβελαν, στολισμένη με φανταχτερές δαντέλες και ορυκτά φυτά... Την Αίθουσα του Χορού που οι τοίχοι της φαντάζουν σαν ποικιλόχρωμες ζωγραφιές – όλα αυτά δημιουργήματα των σταλακτιτών... τα Βραχώδη 'Ορη – ένας σωρός από βράχους και μυτερές κορφές που δίνουν την εντύπωση ότι οι οροσειρές των Πολιτειών Γιούτας και Κολοράντο φτάνουν ως τα έγκατα της γης... Την Σπηλιά των Μαγισσών, πλούσια σε σχήματα σταλακτιτών που δημιουργούνται από υπόγειες πηγές: Τόξα, κολόνες, ακόμα και γιγάντια δέντρα.rnΠόσες αναμνήσεις δεν θα διατηρούσε n ακούραστη Ζοβίτα όταν, διαβαίνοντας από την μικρή πόλη του Θόλου του Γκοράν, διέσχισε με βάρκα το υπόγειο ποτάμι Στύνξ, που, σαν ένας άλλος Ιορδάνης ποταμός, πηγαίνει και χύνεται στη Νεκρή Θάλασσα. Κι αν είναι αλήθεια ότι κανένα ψάρι δεν ζούσε στον ποταμό της Βίβλου, δεν συμβαίνει το ίδιο σ' αυτή την υπόγεια λίμνη. Μυριάδες ψαράκια διασχίζουν τα υπόγεια νερά, ψάρια με μαγικά χρώματα.rnΑυτά και πολλά άλλα άγνωστα είναι τ' ασύγκριτα θαύματα μέσα σ' αυτές τις σπηλιές που ακόμα δεν έχουν παραδώσει ολόκληρα τα μυστικά τους. Ποιος ξέρει αν μια μέρα δεν ανακαλυφθεί ένας ολόκληρος κόσμος μέσα στα σπλάγχνα της γης;rnΕπί τέλους οι πέντε ημέρες που n Ζοβίτα Φόλεϋ και n συντροφιά της όφειλαν να μείνουν στις Σπηλιές Μαμούθ συμπληρώθηκαν. Στις 6 Ιουνίου, στο ταχυδρομείο τον μεγάλου τουριστικού ξενοδοχείου, έπρεπε να φτάσει το τηλεγράφημα.

…………………….»

rn1. Λεύγα – μονάδα μήκους με αντιστοιχία που ποικίλλει ανά εποχή, χώρα κ.λ.π. – έστω περ. 4.800 μέτρα (Χ.Δ.Τ.)



rnΧρήστος Δ. ΤσατσαρώνηςrnΕξάρχεια, Αθήνα