Η σπηλιά του Tom Sawyer, I

Η σπηλιά του Tom Sawyer, I

Σχόλιο: Είναι πιθανόν αρκετοί άνθρωποι (και ίσως; αρκετοί από εμάς) να είχαν την πρώτη – εκτεταμένη – «επαφή» τους με τα σπήλαια, διαβάζοντας – ως παιδιά – το βιβλίο αυτό. Το απόσπασμα είναι μεγάλο και γι αυτό θα δημοσιευθεί σε συνέχειες.

Πηγή: το βιβλίο «Τομ Σόγερ» του Μαρκ Τουαίην (Mark Twain – ψευδώνυμο του Samuel Langho
e Clemens, 1835-1910, “Tom Sawyer”, 1876, σε μετάφραση της Πιερέττας Διαμαντοπούλου, από τη σειρά «Αερόστατο» των εκδόσεων «ύψιλον/βιβλία», 1988, Ζωοδόχου Πηγής 34, 10681 Αθήνα, τηλ. 3638257.

«……………
Μετά από πέντε χιλιόμετρα το ποταμόπλοιο άραξε σε μια εσοχή της όχθης που ήταν περικυκλωμένη από δάση. Τα παιδιά ξεχύθηκαν έξω, και σε λίγο όλο το δάσος και τα υψώματα αντηχούσαν απ’ τις φωνές κι από τα γέλια τους. Έτρεξαν, χόρεψαν, πάλεψαν, χοροπήδησαν, κυλίστηκαν στο χώμα, λύσσαξαν στο παιχνίδι. Στο τέλος ξαναμμένα και πτώματα στην κούραση, άρχισαν να μαζεύονται σιγά σιγά για να φάνε. Πεινούσαν σα λύκοι. Άπλωσαν τα φαγητά τους κι άρχισαν το φαγοπότι, και σε λίγο δεν είχε μείνει τίποτα. Ύστερα κάθισαν στη δροσιά κάτω απ’ τον ίσκιο των βελανιδιών να ξεκουραστούν και να κουβεντιάσουν. Μετά από λίγη ώρα φώναξε κάποιος:
«Ποιος είναι για τη σπηλιά;»
Όλοι τους ήταν. Μοιράστηκαν κεριά, κι ώσπου να πεις τρία, άρχισαν να τρέχουν την ανηφόρα. Η σπηλιά ήταν ψηλά πάνω στην πλαγιά του λόφου και είχε ένα στόμιο σε σχήμα Λ. Η βάριά πόρτα της από ξύλο βελανιδιάς ήταν ανοιχτή. Υπήρχε μέσα μια μικρή αίθουσα φοβερά κρύα, λες κι έμπαινες σε καλύβα Εσκιμώων, φτιαγμένη από πάγους, κι οι τοίχοι της, δουλεμένοι από τη Φύση, ήταν από συμπαγή ασβεστόλιθο και νοτισμένοι από παγωμένες σταγόνες νερού. Στάθηκαν για λίγο μες στη σκοτεινή αίθουσα και κοίταζαν έξω την πράσινη κοιλάδα που έλαμπε στον ήλιο. Αλλά αυτή η διάθεση ρομαντισμού και ρεμβασμού δεν κράτησε πολύ. Άρχισαν πάλι το παιχνίδι. Μόλις άναβε κάποιος ένα κερί, έτρεχαν όλοι καταπάνω του ποιος να του το πάρει, και πάλευαν όλοι μαζί μέχρι που έσβηνε το κερί ή έπεφτε κάτω, και να τα γέλια και δώσ’ του πάλι απ’ την αρχή. Ύστερα το χόρτασαν κι αυτό και άρχισαν σιγά σιγά να κατεβαίνουν την απότομη κατηφόρα του κεντρικού διαδρόμου της σπηλιάς. Οι πανύψηλοι τοίχοι από βράχο, ύψους κάπου είκοσι μέτρων, μόλις που διακρίνονταν στο αμυδρό φως των κεριών. Αυτό το κυρίως πέρασμα δεν είχε πλάτος παραπάνω από τρία μέτρα. Κάθε λίγα βήματα συναντούσαν δεξιά κι αριστερά άλλους διαδρόμους ακόμα στενότερους, γιατί η σπηλιά του Μακ Ντάγκλας ήταν ακριβώς αυτό το πράγμα: ένας απέραντος λαβύρινθος από ελικοειδείς διαδρόμους που επικοινωνούσαν μεταξύ τους. Λέγανε ότι θα μπορούσε να περιπλανιέται κανείς μερόνυχτα ολόκληρα μες στα πολύπλοκα περάσματα και να μην ανακαλύψει ποτέ πού τελειώνουν. Και ότι θα μπορούσε να κατεβαίνει χωρίς τελειωμό όλο και πιο κάτω μέσα στη γη και πάλι να είναι το ίδιο: ο ένας λαβύρινθος κάτω από τον άλλον και κανένας να μην τελειώνει πουθενά. Κανένας δεν μπορούσε να καυχηθεί ότι «ήξερε» τη σπηλιά. Ήταν κάτι αδύνατον. Πολλοί απ’ τους νέους ήξεραν ένα μέρος του και συνήθως δεν προχωρούσαν πέρα απ’ αυτό. Ο Τομ γνώριζε τη σπηλιά το ίδιο λίγο όπως όλος ο κόσμος.
Τα παιδιά προχώρησαν κάπου ένα χιλιόμετρο στο κυρίως πέρασμα και μετά άρχισαν να σκορπίζονται παρέες παρέες στις διακλαδώσεις του, να τρέχουν στους σκοτεινούς διαδρόμους και να τρομάζουν τους άλλους αν τύχαινε να τους ξαναβρούν μπροστά τους. Μερικοί μπορούσαν να κάνουν και μισή ώρα για να ξαναβρούν τους φίλους τους, χωρίς να προχωρήσουν πέρα από τη «γνωστή» περιοχή.
Σιγά σιγά άρχισαν να μαζεύονται λίγοι λίγοι στο στόμιο της σπηλιάς, λαχανιασμένοι, εύθυμοι, γεμάτοι απ’ την κορφή ως τα νύχια με σταλαγματιές κεριού, πασαλειμμένοι με λάσπες και πανευτυχείς. Τότε παρατήρησαν ότι η ώρα είχε περάσει χωρίς να το καταλάβουν, κι όπου να ‘ναι θα νύχτωνε. Το καμπανάκι του πορθμείου είχε αρχίσει να τους καλεί εδώ και μισή ώρα. Αλλά κάτι τέτοια ήταν συνηθισμένα σ’ αυτού του είδους τις εξορμήσεις και πρόσθεσαν παραπάνω κέφι. Όταν το ποταμόπλοιο ξεκίνησε με τους ξεφρενιασμένους επιβάτες του, κανείς δεν έδινε δεκάρα για την καθυστέρηση, εκτός απ’ τον καπετάνιο.
……………………»

Χρήστος Δ. Τσατσαρώνης
Εξάρχεια, Αθήνα